Giao thừa Bính Thân 08-02-2016
  • 00

    Ngày

  • 00

    Giờ

  • 00

    Phút

  • 00

    Giây

abc
.
,
Hồn xưa nhà cổ
Cập nhật lúc 21:09, Chủ Nhật, 22/02/2015 (GMT+7)

(Báo Quảng Ngãi)- Năm tháng đi qua, cuộc sống ngày một đổi thay phát triển, những ngôi nhà với nét kiến trúc xưa dần bị thay thế bởi các kiểu kiến trúc mới, đó là một quy luật tất yếu. Thế nhưng, trải qua bao nhiêu thăng trầm của lịch sử, những ngôi nhà cổ vẫn hiện hữu ở các làng quê trên địa bàn xã Phổ Cường (Đức Phổ).

Bên nếp nhà xưa

Trong cái nắng dịu nhẹ của những những ngày chớm xuân, chúng tôi về thôn Mỹ Trang, xã Phổ Cường. Ngoài vẻ đẹp yên bình của nơi miền quê, chúng tôi đặc biệt ấn tượng với những ngôi nhà gỗ xưa nằm nép mình giữa những vườn cây, tạo nên một khung cảnh bình yên tuyệt đẹp.

 Trên địa bàn xã Phổ Cường hiện còn lưu giữ nhiều ngôi nhà gỗ xưa.
Trên địa bàn xã Phổ Cường hiện còn lưu giữ nhiều ngôi nhà gỗ xưa.


Ông Nguyễn Thủy (52 tuổi) ở xóm Mỹ Trang Bắc là một trong những chủ nhân còn lưu giữ được căn nhà gỗ xưa. Biết tôi muốn tìm hiểu về ngôi nhà gỗ xưa của mình, ông vui vẻ nhận lời. Dẫn chúng tôi đi thăm căn nhà, ông Thủy hào hứng cho biết: Căn nhà này có từ thời ông nội của tôi, đến nay cũng ngót nghét hơn trăm năm, tôi là đời thứ ba ở trong căn nhà này. Dù trải qua bao thăng trầm, nhưng đến nay ngôi nhà cơ bản vẫn còn nguyên vẹn.

Về tổng thể, căn nhà gỗ xưa của ông Thủy có kết cấu gồm 3 gian. Hai gian đầu dùng để thờ cúng tổ tiên và tiếp khách, gian dưới là buồng ngủ. Các hàng cột đều bằng lõi gỗ tốt. Kèo và xà đều uốn hình rồng, đầu chạm rồng. Khuôn viên, bình khuôn, bộ khung nhà chính, trang thờ… vẫn còn giữ nguyên nét cổ xưa.

So với nguyên thủy trước đây, căn nhà chỉ thay đổi một số chi tiết như mái lợp (nguyên thủy nhà này có hai lớp mái, một bằng đất và một bằng tranh nay thay bằng ngói; khu mặt tiền (trước kia được kết cấu bằng các trụ lõi gỗ sơn), nay thay bằng các trụ bê tông, thay vách đất bằng tường vôi.

Một trong những đặc điểm của nhà gỗ xưa là thường chú trọng gian thờ tự, tiếp khách, chứ ít dành diện tích cho không gian ở, sinh hoạt… Song, không vì thế mà hạn chế việc sinh hoạt của gia đình. Mọi sinh hoạt diễn ra trong căn nhà của ông Thủy hầu như khá thuận tiện, việc sắp xếp, trang trí nội thất hợp lý nên căn nhà gỗ không trở nên lạc lõng trong thế giới tiện nghi hiện đại. "Ngó vậy chớ căn nhà hiện đại ngày nay chưa chắc sánh bằng, mùa đông lạnh giá thế nhưng ở trong nhà thấy ấm áp vô cùng, còn mùa hè nắng đổ lửa, ngột ngạt vậy mà bước vô trong nhà là thấy mát liền", ông Thủy vừa chỉ lên mái ngói đã nhuốm màu thời gian vừa khoe với chúng tôi.

Cách ngôi nhà ông Thủy không xa là căn nhà gỗ xưa của ông Nguyễn Thuận (76 tuổi) ở thôn Lâm Bình xã Phổ Cường. Không lớn bằng nhà của ông Thủy, nhưng nhà của ông Thuận được biết đến như là một trong những căn nhà gỗ có "tuổi thọ" thuộc loại cao ở thôn Lâm Bình.

Khi chúng tôi đến, ông đang tỉ mẩn lau chùi từng chiếc cột nhà đã lên nước đen bóng, từng cánh cửa bản khoa cũ kỹ. Thấy có khách, ông ngừng tay, rót trà mời chúng tôi.

Ông Thuận rất trân trọng và giữ gìn ngôi nhà gỗ xưa của mình, ông xem nó như là báu vật của thời gian.
Ông Thuận rất trân trọng và giữ gìn ngôi nhà gỗ xưa của mình, ông xem nó như là báu vật của thời gian.


Bên ly trà nóng, với chất giọng trầm ấm ông Thuận kể: Nhà của ông là kiểu nhà một gian hai chái. Số lượng gian tùy thuộc vào điều kiện kinh tế của gia đình hay điều kiện thiên nhiên ở khu đất mà họ sinh sống. Vì số gian lẻ nên gian giữa bao giờ cũng để thờ cúng tổ tiên và tiếp khách nên được bài trí hết sức công phu.

Thoạt nhìn ngôi nhà trông thật nhỏ bé. Nhưng ẩn sau sự nhỏ bé ấy là không gian kiến trúc đặc biệt. Không chạm trổ cầu kỳ, chỉ trang trí bằng gờ, chỉ nổi nhưng đã hơn 100 năm mà hệ thống gờ mộng vẫn rất khít, hệ thống cột, kèo... trong ngôi nhà gỗ của ông Thuận vẫn còn rất chắc chắn.

Điều đặc biệt là ngôi nhà này đã có hàng trăm năm tuổi, nhưng chủ nhân của nó mới chỉ lợp lại mái ngói và xây dựng lại hệ thống cột ở phía trước nhà bằng xi măng vào năm 1966, còn lại vẫn giữ nguyên được hiện trạng ban đầu. Dù trải qua hàng trăm năm nhưng nhờ vật liệu, lối kiến trúc độc đáo, những căn nhà này vẫn tồn tại cùng thời gian và giữ được những nét cổ kính cùng với vẻ đẹp đậm chất dân dã quê hương.

Giữ lại cho muôn đời sau...

  Trải qua nhiều thay đổi, song những ngôi nhà xưa vẫn còn nguyên vẹn giá trị của nó.
Trải qua nhiều thay đổi, song những ngôi nhà xưa vẫn còn nguyên vẹn giá trị của nó.


Theo tìm hiểu của chúng tôi, hiện nay trên địa bàn xã Phổ Cường còn lưu giữ hàng chục ngôi nhà gỗ xưa, nhiều nhất là ở thôn Mỹ Trang và thôn Lâm Bình. Mỗi một ngôi nhà không chỉ là một tác phẩm kiến trúc có giá trị, mang đậm nét tài hoa của những nghệ nhân hàng trăm năm trước mà còn ẩn chứa sâu sắc những giá trị văn hóa vật thể và phi vật thể.

Vừa dẫn chúng tôi ngắm căn nhà đã nhuốm màu rêu phong, ông Nguyễn Thủy chia sẻ về ước nguyện của mình: Hồi trước, nhiều người đến gạ mua với giá rất cao, nhưng gia đình tôi cương quyết từ chối. "Tuy một số chỗ mối mọt theo thời gian gặm nhấm dần, nhưng tâm niệm và khí tiết của chủ nhân những ngôi nhà gỗ ngày xưa vẫn còn đó. Vì thế, lâu nay tôi vẫn luôn dạy con cháu dù thế nào cũng phải gìn giữ ngôi nhà, đó là tài sản vô giá” - ông Thủy bộc bạch.

Cũng cùng tâm niệm như ông Thủy, với ông Thuận ngôi nhà là báu vật vô giá không thể bán mua. "Ngôi nhà này có từ thời ông cố của tôi, với gia đình tôi nó là một mảng tâm hồn, là ký ức, là tình cảm gia đình vun vén từ bao đời. Gia đình tôi sẽ quyết gìn giữ căn nhà này cho con cháu đời sau"- ông Nguyễn Thuận (76 tuổi) quả quyết.

Bảo Ngọc



 

,
,
,