Giao thừa Bính Thân 08-02-2016
  • 00

    Ngày

  • 00

    Giờ

  • 00

    Phút

  • 00

    Giây

abc
.
,
Giữ chút hồn quê
Cập nhật lúc 08:09, Thứ Sáu, 12/02/2016 (GMT+7)

(Báo Quảng Ngãi)- Theo dòng chảy thời gian, qua đôi bàn tay khéo léo, cộng với bí quyết gia truyền, nông dân Quảng Ngãi đã làm ra nhiều sản vật, món ăn dân dã mang đậm dấu ấn của tình đất, tình người.

TIN LIÊN QUAN

Giờ đây, nhiều làng nghề truyền thống không còn hưng thịnh như trước, nhưng cũng còn không ít gia đình vẫn giữ lấy nghề, coi đó là nguồn sống và gắng sức giữ lại nghề truyền thống của cha ông.

Tinh hoa từ biển

Cũng như bao vùng quê biển, làng chài xã Đức Lợi (Mộ Đức) ngày cuối năm trở nên tất bật. Đặc biệt, 14 cơ sở làm nghề chế biến nước mắm truyền thống ở thôn An Chuẩn và Kỳ Tân vô cùng bận rộn với việc đưa sản phẩm ra thị trường phục vụ Tết. Trung bình mỗi ngày vợ chồng anh Nguyễn Chát, chủ cơ sở nước mắm Thanh Minh (Kỳ Tân), lọc khoảng 100 lít nước mắm mới đủ hàng giao trong dịp Tết.

 

Anh Nguyễn Chát giới thiệu sản phẩm nước mắm truyền thống của gia đình.
Anh Nguyễn Chát giới thiệu sản phẩm nước mắm truyền thống của gia đình.


Để “giữ lửa” nghề truyền thống trước sự cạnh tranh khốc liệt của thị trường, các cơ sở làm nước mắm truyền thống ở Đức Lợi coi chất lượng sản phẩm làm thế mạnh. Vì thế, sản phẩm nước mắm Đức Lợi ngày một vươn xa. “Có người đặt mua vài lít, nhưng cũng có người mua đến vài chục lít để làm quà biếu khách hàng, bạn bè, người thân trong dịp lễ, Tết. Có lẽ, hương vị quê nhà không dễ gì quên được trong ký ức của những người xa quê”, anh Chát chia sẻ.

Có một điều đặc biệt đối với nước mắm Đức Lợi là, các cơ sở chế biến cá bống ở TP. Quảng Ngãi (một đặc sản nổi tiếng của miền Ấn-Trà) chỉ dùng duy nhất nước mắm Đức Lợi để kho cá. Không chỉ vậy, nước mắm Đức Lợi còn được người dân chọn để chế biến các món ăn trong dịp Tết, như thịt kho tàu, thịt muối, món dưa kiệu... Và còn ngon hơn khi dùng bánh tráng Hiệp Phổ Trung (Hành Trung), một làng nghề nổi tiếng ở Nghĩa Hành cuộn với thịt ba chỉ chấm với nước mắm Đức Lợi. "Trung bình mỗi tuần lễ, tôi cung cấp hàng trăm lít nước mắm loại ngon cho một số cơ sở chế biến cá bống ở TP. Quảng Ngãi. Họ cho rằng, chỉ có  nước mắm Đức Lợi mới làm nên hương vị cho đặc sản cá bống sông Trà”, anh Chát cho hay.

Giữ chảo nấu đường

Về xã Bình Trung vẫn còn đó những bãi mía lao xao trong gió đang vào mùa. Cây mía bao đời nay đã góp phần nuôi lớn bao người con quê hương nơi này. Ông Trịnh Huệ, ở thôn Tiên Đào, sinh ra trong một gia đình nổi tiếng bao đời làm đường. Với ông, nghề làm đường đã ăn sâu vào ký ức với những buổi lừa bò, ánh lửa rực lên khi tiếng gà gáy sáng canh ba, mọi người phờ phạc cùng những đêm thức trắng lo đạp mía nấu đường.

Ông Huệ kể: Thời ấy, những gia đình khấm khá mới sắm được bộ che. Đầu mùa mía, cả gia đình hì hục đắp lò. Mọi công đoạn làm lò xong xuôi, họp xóm thống nhất lịch thu hoạch, xong gia đình này đến gia đình khác. Để chế biến thành đường, cần hơn 10 người, trải qua rất nhiều công đoạn, mỗi người một việc: Lừa bò, sắp xác mía, bỏ mía, cho mía vào che, xách nước chè hai, nấu đường, rót đường, chụm lửa… Gà gáy canh ba, lò đường bắt đầu một ngày mới.

Những năm 90 của thế kỷ trước, để đáp ứng nhu cầu tiêu thụ ngày càng tăng của thị trường, một số giống mía có năng suất cao hơn được nhập về, các nhà máy đường mọc lên, vì thế mà nghề làm đường thủ công dần mai một. Với nhiều người, nó chỉ còn là ký ức một thời, vậy mà đã gần 30 năm, ông Huệ vẫn giữ lửa bếp nấu đường dẫu có lúc tưởng chừng chỉ còn là hoài niệm.

Hỏi ông Huệ, có cách nào để nghề đường thủ công “phục hưng”, ông ngậm ngùi: “Khó lắm! Có thời điểm cũng nản lòng định phá bỏ lò, bán nó đi, nhưng rồi lại nghĩ, còn mía là còn chảo, mà còn chảo thì còn nấu đường”.

Mát như đường phèn

Ngọt lịm hương vị quê hương mía đường, từ đôi bàn tay tài hoa và tinh tế người dân Quảng Ngãi đã chế biến thành hai loại đường phèn và đường phổi vô cùng độc đáo, ngon hơn, đặc biệt hơn đường cát. Đó là sự độc đáo của người Quảng Ngãi, làm nên đặc sản cho vùng đất núi Ấn - sông Trà.

Đường phèn được đóng gói để làm quà tặng trong dịp Tết.
Đường phèn được đóng gói để làm quà tặng trong dịp Tết.


Với nghề này, Tết cũng là thời điểm bận rộn nhất trong năm. Những ngày đầu tháng Chạp, tại cơ sở làm đường phèn, đường phổi Mỹ Nhật, xã Nghĩa Điền (Tư Nghĩa) rất nhộn nhịp. Hơn chục con người tất bật bên những chiếc chảo, khuôn lớn nghi ngút khói. Cơ sở này còn sản xuất thêm mứt gừng cung cấp cho thị trường Tết trong và ngoài tỉnh. Những chảo mứt gừng vàng ươm, những khuôn đường phổi vừa ra lò ngát thơm đã làm cho không khí Tết về sớm hơn. Chị Trần Thị Mỹ, chủ cơ sở, chia sẻ: Nghề xưa của ông bà để lại nên phải giữ, vừa là nguồn sống của gia đình, nhưng đồng thời cũng góp phần làm phong phú thêm những đặc sản cho quê hương.

Không rõ tự bao giờ, túi đường phèn, cân đường phổi đã trở thành món quà của người Quảng Ngãi dành tặng bạn bè, người thân mỗi khi Tết đến Xuân về hay những dịp lễ, sinh nhật. Món quà quê hương ấy đã ăn sâu vào tiềm thức của người Quảng Ngãi từ xa xưa. Bên tách trà nóng lúc thảnh thơi, chúng ta nhâm nhi chút đường phèn cùng nhau trò chuyện, vị ngọt của đường làm ấm áp thêm tình nghĩa tri kỷ tâm giao.
 

ÁI KIỀU-XUÂN BẢO
 

,
,
,