Đầu tư xây dựng công trình tại một số cơ sở giáo dục: Cần tháo gỡ vướng mắc

Chủ Nhật, 07:43, 14/08/2011 [GMT+7]
.

(QNg)- Công tác đầu tư xây dựng công trình tại các cơ sở giáo dục ở Quảng Ngãi còn nhiều bất cập, vướng mắc, dẫn đến lãng phí, thất thoát tiền của Nhà nước, đồng thời ảnh hưởng đến chất lượng giáo dục… 
 
Chủ đầu tư yếu kém, nhà thầu ẵm tiền chạy trốn

Nỗi lo hiện rõ trên khuôn mặt cô giáo Bùi Thị Tâm-Hiệu trưởng Trường THCS-Dân tộc nội trú Ba Tơ khi nghe chúng tôi đặt câu hỏi liên quan đến công trình nhà hiệu bộ của trường. “Nhà trường đã nhiều lần hẹn gặp, nhưng ổng không đến. Ổng bảo chưa có tiền trả”- cô giáo Tâm thở dài. “Ổng” mà hiệu trưởng Tâm nói đến chính là ông giám đốc C.ty TNHH Minh Châu (nhà thầu xây lắp) Nguyễn Thanh Đức. Xoay quanh việc đầu tư xây dựng công trình nhà hiệu bộ Trường THCS-Dân tộc nội trú Ba Tơ có nhiều sai phạm, thậm chí có những sai phạm khiến cho nhiều người cười ra nước mắt. 
 
  Công trình xây dựng phòng học ở Trường THPT số 1 Nghĩa Hành xây dựng dở dang.
Công trình xây dựng phòng học ở Trường THPT số 1 Nghĩa Hành xây dựng dở dang.

Công trình nhà hiệu bộ 2 tầng Trường THCS Dân tộc nội trú Ba Tơ có tổng vốn đầu tư 1,145 tỷ đồng, do nhà trường làm chủ đầu tư. Thay vì 4 tháng thi công theo hợp đồng (thời hạn hoàn thành là ngày 31/8/2008), nhưng mãi đến nay công trình này vẫn còn ngổn ngang, dang dở.

Oái ăm là mặc cho việc thi công công trình chậm tiến độ so với hợp đồng, mặc cho không có biên bản nghiệm thu khối lượng xây lắp hoàn thành của giám sát kỹ thuật hai bên song chủ đầu tư đã “rộng lượng” tự ý nghiệm thu thanh toán khống cho bên xây lắp không đúng so với khối lượng thực tế thi công. Chủ đầu tư đã giao cho nhà thầu gần cả tỷ đồng (trong đó số tiền chi vượt là 254 triệu đồng). Nay thì công trình tiền tỷ của Nhà nước thi công dang dở rồi bỏ hoang. Do phơi sương quá lâu, nên nhiều chi tiết hạng mục bị xuống cấp trầm trọng.

Hiệu trưởng Bùi Thị Tâm cho biết: Công trình triển khai từ thời hiệu trưởng Rô Đăm Bình (đã nghỉ hưu). Đến khi cô giáo về đây nhận công tác (từ tháng 6/2010) thì nhà thầu đã... cao chạy xa bay, ẵm theo số tiền chiếm dụng của Nhà nước và cô giáo Tâm phải “lãnh” trách nhiệm giải quyết mớ bòng bong này. Cô Tâm đã lặn lội vào tận Tp. Quy Nhơn (Bình Định) tìm gặp nhà thầu, để “hai mặt một lời”. Thế nhưng C.ty TNHH Minh Châu cửa khóa then cài và con đường liên lạc duy nhất của hiệu trưởng Tâm với ông chủ thầu là qua điện thoại. Ông Nguyễn Thanh Đức hứa là tháng 6/2011 sẽ xây dựng hoàn thành, rồi xin khất đến tháng 11/2011 xây dựng hoàn thành. Chẳng biết đến khi nào công trình xây dựng hoàn thành, chỉ biết rằng câu nói đầu môi của ông chủ c.ty TNHH Minh Châu là: “Chưa có tiền!?”.

Trường hợp tắc trách trong quản lý dự án đầu tư và xây dựng công trình do các trường học làm chủ đầu tư ở Quảng Ngãi diễn ra khá phổ biến. Không chỉ có Trường THCS-Dân tộc nội trú Ba Tơ, mà nhiều đơn vị trường học trên địa bàn tỉnh vấp phải sai phạm do không có trình độ chuyên môn nghiệp vụ, thiếu năng lực quản lý đầu tư xây dựng. Điều này gây lãng phí, thất thoát tiền của Nhà nước, đồng thời ảnh hưởng đến chất lượng giáo dục. 

Vướng mắc cần được tháo gỡ

Xoay quanh công tác đầu tư xây dựng công trình tại các cơ sở giáo dục ở tỉnh ta có nhiều điều đáng phải bàn. Một trong những bất cập rõ nét hiện nay là, thiếu sự đồng nhất trong khâu thiết kế, mặc dù Bộ GD&ĐT đã có quy định về chuẩn thiết kế. Nhà thi đấu trong trường học nơi thì có bục ngồi, nơi thì không; cùng 1 dãy lớp học nhưng cốt nền chỗ thấp, chỗ cao… Sự không đồng nhất nói trên đã phần nào làm xấu cảnh quang các công trình giáo dục trên địa bàn tỉnh. Việc đầu tư xây dựng công trình giáo dục-đào tạo nhìn chung thiếu tính tập trung. Thực tế xảy ra trường hợp nơi cần thì chưa đầu tư xây dựng, nhưng nơi chưa cần lại được “rót” vốn. Nơi đã xây dựng xong cần quyết toán thì bị “gác”, để rồi lại tiếp tục đầu tư xây dựng công trình mới, dẫn đến tình trạng nhiều công trình bị mắc nợ kéo dài…
 
Khu nhà hiệu bộ ở Trường THCS-Dân tộc nội trú Ba Tơ bị bỏ hoang.
Khu nhà hiệu bộ ở Trường THCS-Dân tộc nội trú Ba Tơ bị bỏ hoang.

Anh Trần Sỹ-Trưởng phòng Kế hoạch-Tài chính (Sở GD&ĐT) bức xúc: Sở GD&ĐT là cơ quan tham mưu giúp UBND tỉnh thực hiện chức năng quản lý Nhà nước về giáo dục trên địa bàn tỉnh. Tuy nhiên việc giao kế hoạch vốn đầu tư xây dựng cơ bản hằng năm đối với các công trình xây dựng tại các cơ sở giáo dục thì Sở GD&ĐT không được nắm bắt đầy đủ thông tin.

Cụ thể năm 2011 tại Quyết định 3051/QĐ-BTC ngày 24/11/2010 của Bộ trưởng Bộ Tài chính về việc giao dự toán thu-chi ngân sách Nhà nước, trong đó Quảng Ngãi được giao 213 tỷ đồng chi đầu tư phát triển giáo dục-đào tạo và dạy nghề, nhưng Sở GD&ĐT chỉ có thông tin tại Quyết định số 214/QĐ-UBND ngày 14/12/2010 của UBND tỉnh là 16,7 tỷ đồng, khoản kinh phí còn lại Sở GD&ĐT không biết cơ quan chức năng đầu tư cho cơ sở giáo dục nào trên địa bàn tỉnh. Đến khi cần báo cáo tình hình đầu tư xây dựng các công trình giáo dục-đào tạo trên địa bàn tỉnh cho cơ quan chức năng cấp tỉnh và Trung ương thì Sở GD&ĐT gặp rất nhiều khó khăn, dẫn đến số liệu báo cáo không sát thực tế (do sự sai lệch từ nguồn thông tin cung cấp của chủ đầu tư).

Năm học 2011-2012, nhiều công trình giáo dục được UBND tỉnh giao quyết định phân khai vốn thực hiện đầu tư phải ngừng thi công theo chủ trương Nghị quyết 11/NQ-CP của Thủ tướng Chính phủ về kiềm chế lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô, đảm bảo an sinh xã hội. Trước sự khó khăn, thiếu thốn về cơ sở vật chất phục vụ năm học mới và vì mục tiêu nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, các trường học mong chính quyền và cơ quan chức năng các cấp quan tâm hỗ trợ vốn, để tiếp tục thi công hoàn thành công trình và đưa vào sử dụng.

Ông Đỗ Văn Phu-Phó Giám đốc Sở GD&ĐT:     
Cơ chế quản lý công tác đầu tư, xây dựng công trình tại các cơ sở giáo dục trên địa bàn tỉnh chưa rạch ròi. Đối với các đơn vị trực thuộc Sở GD&ĐT thì Sở quản lý toàn diện (có cả xây dựng cơ bản). Tuy nhiên trên thực tế, nhiều công trình xây dựng Sở GD&ĐT không được biết, đơn cử như công trình nhà hiệu bộ Trường THCS-Dân tộc nội trú Ba Tơ. Hiệu trưởng không am hiểu về lĩnh vực xây dựng, nhưng lại được giao làm chủ đầu tư, do đó dẫn đến sai phạm. Sở GD&ĐT không phải là đơn vị chịu trách nhiệm về trường hợp này. Thiết nghĩ, nên có sự phân cấp quản lý rõ ràng để nâng cao trách nhiệm, nâng cao hiệu quả đầu tư công trình.

Bà Bùi Thị Tâm-Hiệu trưởng Trường THCS-Dân tộc nội trú Ba Tơ:
Do không xác định được năng lực của nhà thầu nên chủ đầu tư gánh hậu quả. Tuy nhà trường không rành chuyên môn trong lĩnh vực xây dựng, nhưng giao quyền chủ đầu tư cho nhà trường thì cũng vẫn đảm đương được do có quyền thuê tư vấn, chọn nhà thầu. Chủ đầu tư phải hết sức cân nhắc trong việc chọn lựa nhà thầu. Một bất cập thấy rõ ở Trường THCS-Dân tộc nội trú Ba Tơ là, đầu tư xây dựng công trình cho nhà trường theo kiểu “chìa khóa trao tay”, dẫn  đến gặp một số bất cập khi đưa vào sử dụng. Cụ thể là khu nhà bếp của trường, việc thiết kế ống khói của bếp ăn tập thể không hợp lý, dẫn đến cả khu nhà ăn bị khói bao trùm mỗi khi đun nấu. Mới xây năm 2008, nhưng nhà ăn trở nên cũ kỹ, trông rất tối tăm, dơ bẩn vì khói bếp.

Ông Nguyễn Tấn Nông - Hiệu trưởng Trường THPT số 1 Nghĩa Hành:
Theo kế hoạch thì công trình xây dựng hoàn thành và đưa vào sử dụng đầu  năm học mới 2011-2012. Năm học này toàn trường có 1.800 học sinh, với 41 lớp học. Nhà trường chủ trương năm học này tổ chức dạy và học 1 ca, để bố trí thời gian, dành phòng dạy bồi dưỡng cho học sinh và tổ chức các hoạt động ngoài giờ, để nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện. Nhưng ngặt nỗi công trình xây dựng 15 phòng học bị ngừng thi công do không được bố trí vốn. Đề nghị cấp trên quan tâm giải quyết nguồn vốn đã phê duyệt để nhà trường trả cho nhà thầu để họ tiếp tục thi công, sớm đưa công trình vào sử dụng trong năm học mới.

Ông Đỗ Tấn Khoa-Hiệu trưởng Trường THPT Ba Gia:
Công trình 11,5 tỷ đồng của trường được đầu tư từ nguồn vốn xây dựng cơ bản của tỉnh (bao gồm nhà hiệu bộ, khu giáo dục thể chất. Khởi công xây dựng từ tháng 3/2011), đến 30/7/2011 thì bên thi công gởi báo cáo là ngừng thi công, vì không có vốn. Dự án chỉ mới giải ngân hơn 700 triệu đồng, để đền bù giải phóng mặt bằng; Khối lượng thi công công trình được khoảng 40%. Khó khăn hiện nay là khu nhà hiệu bộ cũ của trường đã đập phá, phải tận dụng 4 phòng học để làm khu hiệu bộ, trong khi thiếu phòng học phục vụ việc dạy và học môn công nghệ, nghề phổ thông. Không có khu giáo dục thể chất, nên các hoạt động ngoài giờ khác phải dạy giữa trời nắng. Điều này ảnh hưởng đến chất lượng dạy và học.

PHƯƠNG LÝ
.