Quản lý thị trường tết: Rất khó kiểm soát

Thứ Sáu, 10:12, 15/01/2010 [GMT+7]
.

(QNg) - Cuối năm là thời điểm nhu cầu tiêu thụ hàng hóa của người dân tăng đột biến. Đây cũng là cơ hội để hàng lậu, hàng giả tung ra thị trường trà trộn với hàng chất lượng, uy tín. Trong những ngày này các cơ quan chức năng đã tăng cường công tác kiểm tra, kiểm soát thị trường, kịp thời xử lý những trường hợp vi phạm và bình ổn giá, nhằm bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng. Thế nhưng thực tế chuyện quản lý hàng hóa ngày tết còn nhiều chuyện phải quan tâm...

Hàng nhiều, NHƯNG lo không ít

Tết năm nay người dân Quảng Ngãi chịu chung tác động của nền kinh tế suy thoái toàn cầu, lại vừa trải qua những đợt thiên tai do bão lũ, nên đời sống bà con  khó khăn. Nhưng với sự "chèo chống" của chính quyền các cấp, sự tương thân tương ái của đồng bào cả nước ủng hộ và sự nỗ lực vươn lên, người dân Quảng Ngãi đã từng bước vượt qua để lo tết cổ truyền chu đáo...

Để đáp ứng nhu cầu tết, từ nhiều tháng trước các đơn vị sản xuất kinh doanh đã có kế hoạch sản xuất hàng hóa cung cấp cho thị trường. Hiện nay hàng hóa phục vụ tết được bày bán ở các chợ, siêu thị (kể cả ở các chợ miền núi) khá dồi dào, với nhiều chủng loại. Tuy nhiên mối lo ngại của người dân là giá cả hàng hóa và vấn đề chất lượng các sản phẩm. Theo ghi nhận của chúng tôi, thời điểm này phần lớn các mặt hàng đã tăng giá. Giá các mặt hàng thiết yếu phục vụ ngày tết, như: Bánh, mứt, đường các loại, đậu, bột ngọt, mì tôm, trà, gạo, nếp, hàng thời trang... tăng khoảng 5- 10%; thực phẩm tươi sống thịt gia súc, gia cầm, rau quả tăng từ 5-7%. Theo giải thích của các chủ cửa hàng kinh doanh thì giá cả tăng là do nhà sản xuất tăng giá. Tại các quày hàng tết ở chợ Quảng Ngãi, một số nhóm hàng cũng đã được người kinh doanh niêm yết giá, người mua sắm không hề biết giá gốc.
 
 
Các lực lượng quản lý thị trường kiểm tra hàng tết.
Các lực lượng quản lý thị trường kiểm tra hàng tết.
Tình trạng tăng giá không chỉ có ở thị trường tự do mà còn xảy ra ở siêu thị Quảng Ngãi. Ông Nguyễn Thế Bằng - Trưởng Phòng kinh doanh siêu thị Quảng Ngãi, cho biết: Mặc dù đơn vị đã chuẩn bị hàng hóa phục vụ tết từ nhiều tháng trước, nhưng lượng khách đến với siêu thị ngày càng đông, nên đơn vị đang tiếp tục nhập các mặt hàng thiết yếu phục vụ ngày tết. Hàng đang nhập về trong thời điểm này, nên giá tăng thì hàng bán ra cũng phải tăng. Các mặt hàng bánh, kẹo, mứt, rượu, bia đều tăng khoảng 10%. Các mặt hàng tươi sống như cá thịt, rau quả cũng bắt đầu rục rịch tăng. Theo dự báo của đơn vị thì nhu cầu mua sắm trong dịp tết Canh Dần tăng từ 50 -100% so với ngày thường nên đơn vị tiếp tục nhập hàng để đáp ứng cho bà con, và giá sẽ không thể lường trước được.

Ngoài việc tăng giá, người tiêu dùng cũng băn khoăn về vấn đề VSATTP. Vì hàng hóa tết rất phong phú, đa dạng,  một số mặt hàng cùng chủng loại nhưng do nhiều công ty sản xuất, nên người tiêu dùng khó có thể phát hiện được hàng giả, hàng kém chất lượng trà trộn. Vấn đề duy nhất để bảo vệ mình là họ dựa vào kinh nghiệm mua sắm như quan sát trên bao bì, thời hạn sử dụng, tên sản phẩm khi chọn mua hàng. Nhưng điều này chỉ có tác dụng đối với những người tiêu dùng "thông thái" ở thành thị, còn đối với người dân ở nông thôn và miền núi thì họ mua hàng theo thói quen là tin tưởng người bán (lâu nay gọi là mua niềm tin). Nếu như người bán không có đạo đức nghề nghiệp, bán hàng quá hạn sử dụng, hay không biết nguồn gốc xuất xứ thì người mua rất dễ mua phải hàng không đảm bảo chất lượng, khiến “tiền mất tật mang”.

Tăng cường kiểm tra, nhưng khó kiểm soát
Theo Chi cục quản lý thị trường: Hơn 1 tháng qua, Chi cục đã tăng cường kiểm tra, kiểm soát việc vận chuyển, buôn bán các mặt hàng thiết yếu phục vụ tết tại các điểm nóng, để kịp thời xử lý; đồng thời trực 24/24 để xử lý các thông tin từ cộng tác viên ở cơ sở phản ánh. Đặc biệt chi cục chú trọng đến các hàng nhập lậu trong dịp tết như: thuốc lá, rượu, đồ uống, bánh kẹo... Các mặt hàng cấm như pháo các loại thường xuyên xuất hiện ở các vùng biển - nơi ngư dân thường hay sử dụng vì “đốt pháo để lấy hên trong chuyến xuất hành đầu năm”. Chi cục đã tăng cường kiểm tra, xử lý triệt để các trường hợp này, đồng thời sẽ chuyển cơ quan chức năng truy cứu hình sự đối với những trường hợp vi phạm có  tổ chức theo quy mô lớn.

Tuy vậy, cái khó hiện nay mà Chi cục quản lý thị trường phải đối mặt là nạn hàng nhái, hàng kém chất lượng trà trộn vào thị trường ngày tết ngày càng tinh vi, mẫu mã bắt mắt, nên cũng rất khó kiểm soát. Nếu phát hiện được thường rơi vào các mặt hàng thông thường, chưa có thương hiệu. Trước thực tế này bên cạnh việc Chi cục phối hợp với các ngành chức năng liên quan kiểm tra, kiểm soát, thì người tiêu dùng nên mua những mặt hàng có nguồn gốc xuất xứ, ghi rõ hạn dùng và ngày sản xuất.

Thực hiện chỉ đạo của Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đinh Thị Loan- Trưởng BCĐ 127 của tỉnh về việc chống buôn lậu, hàng giả, gian lận thương mại và bình ổn giá trong dịp tết, Sở Công thương đã có kế hoạch chuẩn bị các mặt hàng phục vụ đủ cho người tiêu dùng trong ngày tết. Đến nay gạo, nếp đã chuẩn bị được 12 tấn, 116 tấn đường các loại, 5 tấn đậu các loại, 116,5 tấn bột ngột, 7.000 thùng mì tôm, 1.646,7 tấn bánh kẹo mứt các loại, 1.000 lít nước mắm...
 
Hàng hoá phục vụ ngày tết tràn ngập thị trường.
Hàng hoá phục vụ ngày tết tràn ngập thị trường.
Ngoài ra, Công ty xăng dầu Quảng Ngãi và các doanh nghiệp xăng dầu khác trên địa bàn tỉnh cũng đã có kế hoạch dự trữ lượng xăng dầu và gas phục vụ tết khoảng trên 13.000 tấn. Các doanh nghiệp, công ty cũng đã trích hơn 184 tỷ đồng để dự trữ hàng hóa bán tết (trong đó Công ty Cổ phần Nông sản thực phẩm Quảng Ngãi cũng đã trích hơn 4,6 tỷ đồng để dự trữ bột ngột, bia, thuốc lá, đường bán trong dịp tết, Nhà máy nước khoáng Thạch Bích đã trích hơn 25 tỷ đồng để sản xuất các loại nước giải khát... Giá trị hàng hóa Nhà máy bia Dung Quất phục vụ tết cũng tăng khoảng 47% so với cùng kỳ năm ngoái).

Với lượng hàng chuẩn bị đầy đủ trong dịp tết là cơ sở để bình ổn giá, song đây chỉ là giải pháp cần, nhưng chưa đủ. Vấn đề cốt lõi khiến giá cả tăng cao trong dịp tết không phải ở nguồn hàng khan hiếm, mà là cách thức quản lý. Vì vậy các nhà quản lí cần phải tính toán trong việc cung-cầu, kiểm soát chặt chẽ khâu lưu thông, phân phối, tránh tình trạng hàng giả, hàng nhái tràn lan và tình trạng lợi dụng thiên tai đầu cơ găm hàng, tăng giá quá  mức để trục lợi bất chính, gây thiệt cho người tiêu dùng trong những ngày tết.

Ông Nguyễn An - Phó Giám đốc Sở Công thương: Ngoài việc kiểm tra, kiểm soát để bình ổn giá cả thị trường trong dịp tết và chống hàng giả, hàng kém chất lượng, trong dịp tết năm nay tỉnh ta còn triển khai lồng ghép thực hiện cuộc vận động "Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam". Qua kiểm tra ở các cơ sở doanh nghiệp, lượng hàng phục vụ ngày tết khá dồi dào, giá cả hợp lý không tăng nhiều, đủ đáp ứng cho người tiêu dùng. Ngoài nguồn hàng dự trữ, nhiều doanh nghiệp cũng đã đăng ký khuyến mãi rầm rộ trong dịp tết. Dù nguồn hàng nào thì Sở cũng yêu cầu các cơ quan chức năng đẩy mạnh công tác tăng cường phối hợp, thực hiện tốt công tác tuyên truyền, giáo dục pháp luật; đặc biệt tăng cường công tác kiểm tra giá cả, chất lượng hàng hóa và bình ổn thị trường.

Ông Hoàng Anh Tuấn - Phó giám đốc Sở Công thương, Chi cục trưởng Chi cục quản lý thị trường: Thị trường năm nay hàng giả, hàng kém chất lượng so với các năm trước hạn chế hơn nhiều. Tuy nhiên trong dịp tết, hàng giả mạo về sở hữu trí tuệ, các nhãn mác không dám chắc là không có. Chi cục đã tăng cường kiểm tra, một mặt là hạn chế các mặt hàng giả, mặt khác là khuyến cáo người tiêu dùng cần phải sử dụng hàng hóa đảm bảo chất lượng, ghi rõ nhãn mác. Riêng thị trường nông thôn, Chi cục  tăng cường kiểm tra kiểm soát để hạn chế hàng kém chất lượng lợi dụng cuộc vận động người Việt dùng hàng Việt tràn về. Từ nay đến Tết Nguyên đán, lực lượng thị trường thường xuyên túc trực, để xử lý kịp thời những vụ vi phạm, nhằm hạn chế hàng kém chất lượng tung ra thị trường.

Ông Lê Văn Thanh - Phó giám đốc Siêu thị Quảng Ngãi: Siêu thị luôn lấy chất lượng phục vụ người tiêu dùng làm hàng đầu, nên luôn chọn lựa hàng đầu vào. Những mặt hàng nào sản xuất có nguồn gốc rõ ràng, uy tín mới nhập. Trong cuộc vận động người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam các nhà sản xuất trong nước cũng sẽ chú ý nhiều đến chuyện chất lượng sản phẩm. Bởi trong cơ chế thị trường nếu nhà sản xuất hàng hóa kém chất lượng, mất uy tín, thì sẽ bị đào thải. Hiện nay các mặt hàng Trung Quốc đã mất uy tín trong lòng người tiêu dùng, đây thật sự là bài học cho các nhà sản xuất trong nước. Siêu thị chủ yếu nhập hàng Việt từ 80 -85% để phục vụ người tiêu dùng. Riêng về bánh, kẹo, mứt thì Công ty đường Quảng Ngãi đã cung cấp chiếm 20% tổng số lượng bánh kẹo mứt phục vụ ngày tết. 

Chị Nguyễn Thị Tứ - người tiêu dùng TP.Quảng Ngãi: Với nhiều mặt hàng phong phú, bắt mắt như hiện nay,  thì người mua khó có thể phát hiện đâu là hàng giả, đâu là hàng thật. Về giá cả hàng hóa thì nhiều người không biết được giá gốc, mặc dù một số mặt hàng có niêm yết giá. Để tránh hàng giả hàng kém chất lượng, tôi chỉ biết xem kỹ nhãn hàng hóa, xuất xứ và thời gian sử dụng trên bao bì, để mua thôi. Tuy vậy sự thận trọng của mình cũng khó tránh khỏi sự nhầm lẫn. Tôi cũng mong ngành chức năng tăng cường kiểm tra, xử lý nghiêm các đơn vị sản xuất kinh doanh hàng giả, hàng lậu để người tiêu dùng yên tâm.

M.H-X.T

 

.