,
Cập nhật lúc 19:58, Friday, 04/09/2009

Những "quản gia" Wikipedia người Việt


Họ đang học tập và làm việc ở những môi trường khác nhau nhưng đều trẻ và đam mê đóng góp tích cực cho cộng đồng thư viện mở Wikipedia Việt Nam.
 
Năm năm trước, giới trẻ Việt Nam chưa biết đến thư viện mở Wikipedia, còn bây giờ, đây là cả một kho dữ liệu kiến thức được hình thành trên mảnh đất của sự đam mê khám phá. Với những chàng trai này, công việc biên tập và xây dựng nội dung của Wikipedia được xem là ưu tiên số một cho sở thích khám phá kho tri thức vô tận.
 
Tình cờ bén duyên Wikipedia
 
Gặp gỡ những chàng trai này, điều dễ nhận thấy là họ rất khiêm tốn, nhiệt tình và đều tình cờ khi được gia nhập ngôi nhà chung Wikipedia.
 
 
Anh Cao Xuân Hiếu, một trong những thành viên tích cực của Wikipedia từ khoảng năm 2004.
Anh Cao Xuân Hiếu, một trong những thành viên tích cực của Wikipedia từ khoảng năm 2004.
Anh Khương Việt Hà, một trong những bảo quản viên Wikipedia, làm việc tại Viện Khoa học Xã hội Việt Nam, biết đến khái niệm Wiki trong một bài báo đăng trên tạp chí ''PCWorld Việt Nam'' từ năm 2000. Thế nhưng, phải đến tháng 6/2005, khi tra tài liệu về tác giả Kawabata Yasunari bằng công cụ Google anh mới cảm nhận sự hữu hiệu của một bách khoa toàn thư mở có tên Wikipedia.
 
“Rất lâu sau tôi mới quay trở lại và quan tâm hơn đến Wikipedia tiếng Việt. Vào những ngày đầu năm 2007, khi thấy dự án này còn rất nhiều bài ''thiếu'' hoặc ''yếu'', tôi quyết định dành mỗi ngày một chút thời gian viết bài, sửa bài và thảo luận đóng góp cho Wikipedia trong tầm hiểu biết giới hạn của mình”, anh Hà chia sẻ về những ngày đầu đến với Wikipedia.
 
Một bảo quản viên trẻ tuổi của Wikipedia là Trần Vĩnh Tân, chia sẻ tại trang cá nhân của mình: “Tuy chỉ mới là sinh viên ra trường, nhưng mong muốn của tôi được đóng góp một phần sức nhỏ bé của mình để Wiki ngày càng hoàn thiện hơn". Theo Vĩnh Tân, mục đích tham gia biên tập bài vở trên Wikipedia là để giữ gìn sự trong sáng Tiếng Việt, vừa là bổ sung kiến thức. 
 
Trong buổi trò chuyện cùng anh Cao Xuân Hiếu, hiện làm việc tại Hà Lan trong ngành sinh học phân tử, một thành viên tích cực đóng góp cho Wikipedia từ những năm 2004, anh Hiếu kể: “Wikipedia là thư viện mở xây dựng nền tảng kiến thức cho nhân loại. Tôi nghĩ rằng mỗi con người sẽ cảm thấy kiến thức nằm ở tiếng mẹ đẻ thân thương hơn và dễ tiếp cận hơn rất nhiều. Đó chính là động lực cho tôi cùng những thành viên khác bắt tay vào đóng góp tình nguyện cho cộng đồng”.
 
Anh Hiếu cho biết, thời gian đầu lúc ấy chỉ khoảng mười người cùng tham gia sửa đổi xây dựng dữ liệu cho Wikipedia. Mỗi cá nhân đã nắm rõ tinh thần làm việc nên đã bắt tay ngay vào làm rất ăn ý và không mất quá nhiều thời gian để thảo luận. Đôi khi có những thành viên đang làm nửa chừng lại vướng bận công việc lại thì lại được những bạn bè khác của mình hỗ trợ hoàn thành nhanh chóng. “Tôi nhận thấy chính Wikipedia đã xây dựng nên cho chúng tôi một tinh thần làm việc nhóm rất hiệu quả và bổ ích”, anh Hiếu nói.
 
Ngoài anh Khương Việt Hà, Trần Vĩnh Tân và Cao Xuân Hiếu..., đội ngũ bảo quản viên Wikipedia có khoảng 10 người, ngày đêm đảm bảo tính chính xác, xóa bỏ sự phá hoại và sai lệch thông tin trên Wikipedia. Cùng với các thành viên khác, các bảo quản viên người Việt đã đóng góp gần 100.000 bài viết, giúp trang Wikipedia tiếng Việt đứng thứ 28 toàn cầu về số bài viết trong hệ thống Wikipedia toàn cầu.
 
Những khó khăn
 
Là một trong những bảo quản viên sớm nhất trên Wikipedia, anh Hiếu kể lại những ngày đầu thực hiện công việc biên tập bài vở, khi đó, chỉ có khoảng vài thành viên cùng đảm nhiệm tất cả các vai trò như nhau, từ soạn thảo, quản lý bài vở cho tới xây dựng mã nguồn cho Wiki tiếng Việt.
 
Wikipedia là một môi trường mở, làm việc cộng tác, nơi mỗi thành viên đều có thể đóng góp cho cộng đồng bằng cách này hay cách khác tùy theo khả năng của mình. Có thể coi những đóng góp trên không gian Wikipedia là phi vụ lợi, đòi hỏi sự tự nguyện và nỗ lực vì cộng đồng lớn lao. Cũng vì lẽ đó, các bảo quản viên đã đánh đổi nhiều điều để theo đuổi nguyện vọng này.
 
Với anh Khương Việt Hà, công việc chính của một nhà nghiên cứu khoa học xã hội, việc khẳng định tên tuổi qua các công trình, bài vở, tên là việc cần thiết. Thế nhưng, nhiều bài viết đóng góp trên Wikipedia không đề tên. Thậm chí, hàng chục bài viết về các tác phẩm, tác giả của anh có thể đã được đưa vào Từ điển Văn học, nhưng đã bị ngăn lại và rút ra khỏi cuốn sách lại chỉ vì anh “trót” đưa lên Wikipedia trước đó. “Wikipedia là vậy, bài viết không đề tên tác giả, và nếu ai còn suy nghĩ rằng bài của mình là không thể sửa đổi, không được sửa đổi thì tốt nhất không nên tham gia Wikipedia”, anh Hà chia sẻ. 
 
Hướng tới cộng đồng tri thức mở
Tính mở của Wikipedia vừa là điều kiện phát huy sự đóng góp trí tuệ của nhân loại nhưng cũng là mầm mống cho những hành vi phá thiếu thiện chí. Những công kích cá nhân xảy ra khá thường xuyên, những thảo luận dạng bút chiến dông dài, rồi những hành động phá hoại, lợi dụng tính chất mở của Wikipedia để đưa làm nhiễu loạn thông tin khiến các bảo quan viên mất nhiều trí lực và thời gian.
 
Điển hình nhất là dịp tết Nguyên đán đầu năm 2008, ngay gần thời khắc giao thừa, anh Việt Hà cùng người thân, bạn bè chuẩn bị đi Phủ Tây Hồ thì lại có sự phá hoại. Anh Hà buộc phải ngồi lỳ được phút nào hay phút nấy hì hục xóa, cấm, chặn bài. "Những lúc như vậy, thấy mình không biết phải giải thích với người thân thế nào cho phải”, anh Hà kể lại.
 
Với anh Cao Xuân Hiếu, khó khăn của anh đang đối mặt là thời gian. Khi công việc thường ngày của mình không thể dành hết cho Wikipedia như mong muốn nhưng anh vẫn đóng góp cho Wikipedia bằng tất cả sự cố gắng của mình. Xuân Hiếu đã đặt chế độ theo dõi Wiki nếu khi có bất kỳ sự cố hay hoạt động nào anh cũng có thể quay trở lại kịp lúc để đồng hành cùng các thành viên khác ngay lập tức.
 
Khó khăn là vậy, nhưng những bảo quản viên Wikipedia, với niềm đam mê, khát khao tri thức vẫn nhiệt tình đóng góp cho thư viện mở này. Bởi lẽ, như anh Việt Hà chia sẻ: "Đôi khi ngẫu nhiên gặp một người tìm đến Wikipedia đọc bài nào đó mà tôi đã từng tham gia đóng góp chính, tự bản thân tôi cũng cảm thấy mình được bù đắp vì cái mình đã làm được mọi người quan tâm, dù có thể họ không quan tâm đến người đã biên soạn”.
 
Tuy nhiên, nhìn nhận thẳng thắn thì Wikipedia tiếng Việt vẫn chưa tương xứng với tiềm năng hiện có của hàng trăm triệu người dùng tiếng Việt trên khắp thế giới. Những sửa đổi phá hoại và những thảo luận dông dài trong một số đề tài cho thấy sự phân tán, và đôi khi, là sự thiếu tôn trọng công sức của cộng đồng.
 
Thế nhưng, thách thức đó cũng chính là động lực thôi thúc những chàng trai Wikipedia này tiếp tục với dự án một cách tự nguyện. “Bận rộn với công việc cá nhân và gia đình, nhưng nếu tranh thủ được thời gian, chúng tôi vẫn sẽ tiếp tục với Wikipedia, vì tôi biết rằng trên Wikipedia luôn luôn có rất nhiều việc để làm: khởi tạo một đề tài mới chưa ai thực hiện, biên tập lại một bài đã có cho tốt lên hơn, loại bỏ các bài không đáp ứng được tiêu chuẩn đưa vào hay chất lượng kém”, anh Khương Việt Hà bày tỏ mục đích của nhóm bảo quản trong tương lai.
 
Theo Báo Đất Việt
http://baoquangngai.com.vn/channel/2032/2009/09/1717307/
,
Ý KIẾN BẠN ĐỌC
,
,
,