Cập nhật lúc: 11:22, 02/09/2017 [GMT+7]
.

Bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa biển, đảo ở Quảng Ngãi (*)


(Báo Quảng Ngãi)- Từ xa xưa, người dân Quảng Ngãi đã kiên cường bám biển, không chỉ để mưu sinh mà thiêng thiêng hơn cả là bảo vệ chủ quyền biển, đảo của Tổ quốc. Từ cuộc sống gắn liền với biển, cư dân nơi vạn chài đã sáng tạo ra những giá trị văn hóa tinh thần mang bản sắc đặc trưng văn hóa Quảng Ngãi.


Nhân dịp Liên hoan văn hóa biển, đảo Quảng Ngãi-2017, Báo Quảng Ngãi trích đăng bài phát biểu của Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đặng Ngọc Dũng tại lễ khai mạc liên hoan.

Nơi hội tụ nhiều giá trị di sản văn hóa biển đảo

Biển và hải đảo có vị trí hết sức quan trọng trong sự nghiệp phát triển kinh tế - xã hội của một quốc gia. Biển và hải đảo ngày càng trở thành nguồn lực kinh tế to lớn, đồng thời có ý nghĩa quan trọng về quốc phòng - an ninh. Xác định tầm quan trọng trong chiến lược phát triển kinh tế - xã hội của đất nước, Hội nghị lần thứ IV Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa X đã thông qua Nghị quyết về chiến lược biển Việt Nam đến năm 2020, phấn đấu đưa nước ta trở thành quốc gia mạnh về biển, làm giàu từ biển, phát triển toàn diện các ngành nghề biển, để bổ sung nguồn lực cho tăng trưởng, gia tăng tốc độ phát triển kinh tế theo hướng nhanh, bền vững, hiệu quả cao.

Đảo Lý Sơn, một điểm nhấn về văn hóa, du lịch biển, đảo của Quảng Ngãi.                                                                                                                                                                                                                                                                        Ảnh: Tấn Cư
Đảo Lý Sơn, một điểm nhấn về văn hóa, du lịch biển, đảo của Quảng Ngãi. Ảnh: Tấn Cư


Quảng Ngãi là tỉnh duyên hải miền Trung, có chiều dài bờ biển 130km và một huyện đảo, có nhiều cửa biển như Sa Cần, Sa Kỳ, Cỗ Lũy, Mỹ Á, Sa Huỳnh; có vũng nước sâu Dung Quất, là những điều kiện tự nhiên và tiềm năng, để phát triển kinh tế biển. Trong tiến trình khai phá và xây dựng vùng đất này, từ xa xưa người dân Quảng Ngãi đã có nhiều kinh nghiệm trong việc khai thác các nguồn lợi từ biển. Đặc biệt, trong lịch sử bảo vệ chủ quyền quốc gia trên biển, nhiều thế kỷ trước, nhất là dưới thời các chúa Nguyễn và tiếp đó là các vua nhà Nguyễn, Quảng Ngãi là nơi các triều đại phong kiến Việt Nam chọn thành lập các đội hùng binh Hoàng Sa kiêm quản Bắc Hải, để thực thi chủ quyền quốc gia, làm nhiệm vụ tuần phòng trên biển, đo đạc hải trình, cắm mốc và dựng bia khẳng định chủ quyền của đất nước đối với các quần đảo Trường Sa, Hoàng Sa.
 

Các vùng ven biển, hải đảo tỉnh Quảng Ngãi còn có nhiều di tích lịch sử, danh lam thắng cảnh. Toàn tỉnh có 66 di tích lịch sử văn hóa, danh lam thắng cảnh, trong đó có 8 di tích cấp quốc gia, 26 di tích cấp tỉnh, 32 di tích được UBND tỉnh ra quyết định bảo vệ. Đặc biệt, huyện đảo Lý sơn có nhiều di tích lịch sử-văn hóa và danh lam thắng cảnh nổi tiếng, được du khách trong và ngoài nước biết đến như chùa Hang, hang Câu, núi Thới Lới, giếng Tiền, Âm Linh tự...

Bên cạnh đó, nhân dân miền biển và hải đảo trong quá trình lao động sản xuất, đánh bắt hải sản cũng đã sáng tạo ra những giá trị văn hóa tinh thần mang bản sắc đặc trưng văn hóa Quảng Ngãi như hô bài chòi, hát bả trạo, hát sắc bùa, hát hò, hát hố; các lễ hội như Hội đua thuyền, lễ hội ra quân đánh bắt hải sản đầu năm... cho thấy đời sống văn hóa tinh thần vô cùng phong phú của cư dân vùng ven biển Quảng Ngãi.

Đặc biệt, Lễ khao lề thế lính Hoàng Sa gắn liền với việc xác lập chủ quyền biển đảo của Tổ quốc, đã được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công nhận là di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia. Mặt khác, từ thời xa xưa, vùng biển Quảng Ngãi còn là điểm cập bến, giao thương buôn bán với các nước trong khu vực, minh chứng là những di sản văn hóa khảo cổ học dưới nước được tìm thấy, phát hiện và trục vớt trong suốt thời gian qua.

Tăng cường công tác bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa truyền thống

Liên hoan văn hóa biển, đảo Quảng Ngãi - năm 2017 được tổ chức tại TP.Quảng Ngãi, huyện đảo Lý Sơn và các huyện ven biển trong tỉnh. Đây là một trong những hoạt động, nhằm thực hiện Nghị quyết số 01-NQ/TU ngày 1.7.2016 của Tỉnh ủy Quảng Ngãi về đẩy mạnh phát triển kinh tế biển, đảo tỉnh Quảng Ngãi giai đoạn 2016-2020; Nghị quyết số 03-NQ/TU ngày 19.10.2016 của Tỉnh ủy Quảng Ngãi về xây dựng và phát triển văn hóa, con người Quảng Ngãi đáp ứng yêu cầu đổi mới, hội nhập và phát triển bền vững; Nghị quyết số 04-NQ/TU ngày 19.10.2016 của Tỉnh ủy Quảng Ngãi về phát triển dịch vụ, du lịch trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi giai đoạn 2016- 2020.

Lễ hội nghinh Ông là nét văn hóa đặc trưng của các làng chài ven biển.
Lễ hội nghinh Ông là nét văn hóa đặc trưng của các làng chài ven biển.


Liên hoan có nhiều hoạt động được diễn ra xuyên suốt từ ngày 30.8 đến hết ngày 5.9.2017, với nhiều hoạt động phong phú, đa dạng như: Hội thảo phát triển du lịch Lý Sơn; Lễ đón nhận bằng di tích cấp tỉnh tại huyện Lý Sơn; các hoạt động trưng bày, triển lãm hình ảnh, hiện vật di sản văn hóa, đất nước, con người Quảng Ngãi tại Bảo tàng Tổng hợp tỉnh; trưng bày di sản địa chất núi lửa biển – nơi chúng ta đang tiến hành các bước, để lập hồ sơ đệ trình UNESCO công nhận Lý Sơn và vùng phụ cận là Công viên địa chất toàn cầu. Liên hoan còn tổ chức Giải bóng chuyền nữ bãi biển ở bãi biển Mỹ Khê và các chương trình nghệ thuật do các Đoàn nghệ thuật Quảng Ngãi, Kon Tum, Đắk Nông, Quảng Nam thực hiện tại các huyện ven biển trong tỉnh.

Lý Sơn ngày càng đón nhiều du khách đến tham quan. Ảnh: T.Phương
Lý Sơn ngày càng đón nhiều du khách đến tham quan. Ảnh: T.Phương


Tất cả các hoạt động trên tạo không gian cho nhân dân và du khách cảm nhận những giá trị văn hóa, tinh thần của di sản văn hóa biển, đảo miền Trung nói chung, tỉnh Quảng Ngãi nói riêng. Thông qua các hoạt động này, nhằm góp phần nâng cao nhận thức của cán bộ và nhân dân về tầm quan trọng của biển, đảo đối với sự nghiệp phát triển kinh tế - xã hội của đất nước và của Quảng Ngãi, nhất là phát triển du lịch, góp phần nâng cao ý thức bảo vệ chủ quyền biển, đảo góp phần bảo vệ toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc; tăng cường công tác bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa truyền thống của cư dân ven biển; nhận diện bước đầu về di sản địa chất, di sản văn hóa đặc trưng tại vùng biển, đảo Quảng Ngãi; quảng bá hình ảnh quê hương, con người Quảng Ngãi, để từ đó có cùng một ý chí xây dựng và bảo vệ Tổ quốc và phát triển vùng biển, đảo giàu, mạnh.


------------------------
(*) Tiêu đề do Báo Quảng Ngãi đặt


 

.
.