,
Cập nhật lúc 19:20, Saturday, 31/03/2012

Hành trang cho cha mẹ khi trẻ vào lớp 1


Với mỗi đứa trẻ, giai đoạn chuyển tiếp từ mẫu giáo lên tiểu học là giai đoạn đầu đời vô cùng quan trọng. Khi trẻ bước vào giai đoạn này, sự quan tâm của bố mẹ, sự ân cần dạy bảo của giáo viên sẽ giúp các em có một chặng đường phát triển trí tuệ và thể chất tốt. Tuy nhiên, các bậc cha mẹ phải làm gì để giúp con phát triển tốt nhất là câu hỏi mà rất nhiều gia đình gặp lúng túng khi tìm lời giải.
 

Theo các chuyên gia tâm lý, để giúp con mình phát triển tốt hơn trong giai đoạn này, cha mẹ cần hiểu rõ một số đặc điểm tâm lý chi phối hoạt động học tập của con như: đặc điểm chú ý, đặc điểm ghi nhớ, đặc điểm tư duy…

Khi con bạn chuyển tiếp từ bậc học mầm non vào môi trường tiểu học, điều này đồng nghĩa với môi trường học tập thay đổi một cách cơ bản. Vào lớp 1, điều đầu tiên trẻ phải làm quen là khả năng tập trung chú ý trong thời gian liên tục từ 30 – 35 phút. Bên cạnh đó, nhu cầu nhận thức chuyển từ hiếu kỳ, tò mò sang tính ham hiểu biết, hứng thú khám phá. Bước vào lớp 1 cũng là lúc trẻ bắt đầu kiềm chế dần tính hiếu động, bột phát để chuyển thành tính kỷ luật, nền nếp, chấp hành nội quy học tập. Tinh nhạy và sức bền vững, tinh khéo léo của các thao tác của đôi bàn tay để tập viết được phát triển nhanh. Tất cả những điều đó đều là thử thách đối với trẻ, muốn trẻ vượt qua được tốt những thử thách đó thì phải cần có sự quan tâm giúp đỡ của gia đình, nhà trường và xã hội dựa trên sự hiểu biết về tri thức khoa học.

Và việc giúp đỡ của cha mẹ cho con sẽ có hiệu quả hơn nếu các bậc phụ huynh biết rõ một số đặc điểm tâm lý chi phối hoạt động học tập của trẻ sau đây:

Thời gian học ngắn

Khi chuyển tiếp từ mầm non vào lớp 1, khả năng chú ý có chủ định (tức chú ý có ý thức, chú ý vào việc học tập) của trẻ còn yếu, khả năng kiểm soát, điều khiển chú ý còn hạn chế.

Theo ý kiến các chuyên gia tâm lý, ở giai đoạn này chú ý không chủ định (chú ý tự do) chiếm ưu thế hơn chú ý có chủ định. Sự tập trung chú ý của trẻ còn yếu và thiếu tính bền vững, dễ bị phân tán bởi những âm thanh, sự kiện khác ngoài nội dung học tập. Trẻ thường quan tâm chú ý đến những môn học, giờ học có đồ dùng trực quan sinh động, hấp dẫn có nhiều tranh ảnh, trò chơi hoặc có cô giáo xinh đẹp, dịu dàng,… Thời gian chú ý có chủ định chỉ kéo dài tối đa từ 25 đến 30 phút.

Đối với trẻ ở lớp 1, giáo viên thường sử dụng các dụng cụ học tập trực quan, nhiều màu sắc hấp dẫn, sinh động để thu hút sự chú ý của học sinh. Vì vậy, ở nhà, bố mẹ không nên bắt con ngồi tập viết, học đọc trong thời gian quá dài (hàng tiếng); nên cho con nghỉ giải lao, hoặc thay đổi hoạt động sau khoảng 25 – 30 phút. Nếu vì lo lắng, bố mẹ bắt con thực hiện một hành động học tập quá thời gian trên thì không những hành động học tập của con trong thời gian sau không những không có hiệu quả mà còn gây mệt mỏi cho trẻ.

Khuyến khích trẻ cảm nhận

Giai đoạn bước chân vào lớp 1, tri giác các em ở lứa tuổi lên 6 mang tính đại thể, ít đi vào chi tiết và mang tính không ổn định, tri giác thường gắn với hình ảnh trực quan. Vì vậy, chúng ta cần phải thu hút trẻ bằng các hoạt động mới, mang màu sắc, tích chất đặc biệt, khác lạ so với bình thường, khi đó sẽ kích thích trẻ cảm nhận, tri giác tích cực và chính xác.

Phát triển trí tưởng tượng

Trí tưởng tượng của học sinh lớp 1 đã phát triển phong phú hơn so với trẻ mầm non nhờ có bộ não phát triển và vốn kinh nghiệm ngày càng nhiều. Tuy nhiên, tưởng tượng của các em vẫn còn đơn giản, chưa bền vững và dễ thay đổi. Do đó, cha mẹ cần phát triển tư duy và trí tưởng tượng của các em bằng cách biến các kiến thức “khô khan” thành những hình ảnh có cảm xúc, đặt ra cho các em những câu hỏi mang tính gợi mở, thu hút các em vào các hoạt động nhóm, hoạt động tập thể để các em có cơ hội phát triển quá trình nhận thức lý tính của mình một cách toàn diện.

Phát triển ngôn ngữ

Hầu hết học sinh tiểu học có ngôn ngữ nói thành thạo. Khi trẻ vào lớp 1 bắt đầu xuất hiện ngôn ngữ viết. Nhờ có ngôn ngữ phát triển mà trẻ có khả năng tự đọc, tự học, tự nhận thức thế giới xung quanh và tự khám phá bản thân thông qua các kênh thông tin khác nhau.

Ngôn ngữ có vai trò hết sức quan trọng đối với quá trình nhận thức cảm tính và lý tính của trẻ, nhờ có ngôn ngữ mà cảm giác, tri giác, tư duy, tưởng tượng của trẻ phát triển dễ dàng và được biểu hiện cụ thể thông qua ngôn ngữ nói và viết của trẻ. Thông qua khả năng ngôn ngữ của trẻ ta có thể đánh giá được sự phát triển trí tuệ của trẻ.

Ngôn ngữ có vai trò hết sức quan trọng như vậy nên các nhà giáo dục phải trau dồi vốn ngôn ngữ cho trẻ trong giai đoạn này bằng cách hướng hứng thú của trẻ vào các loại sách báo có lời và không lời, có thể là sách văn học, truyện tranh, truyện cổ tích, báo nhi đồng…

Giúp trẻ xác định nội dung cần nhớ

Trong giai đoạn lớp 1, 2 ghi nhớ máy móc phát triển tương đối tốt và chiếm ưu thế hơn so với ghi nhớ có ý nghĩa. Nhiều học sinh chưa biết tổ chức việc ghi nhớ có ý nghĩa, chưa biết dựa vào các điểm tựa để ghi nhớ, chưa biết cách khái quát hóa hay xây dựng dàn bài để ghi nhớ tài liệu.

Nắm được điều này, các nhà giáo dục phải giúp các em biết cách khái quát hóa và đơn giản mọi vấn đề, giúp các em xác định đâu là nội dung quan trọng cần ghi nhớ, các từ ngữ dùng để diễn đạt nội dung cần ghi nhớ phải đơn giản dễ hiểu, dễ nắm bắt, dễ thuộc và đặc biệt phải hình thành ở các em tâm lý hứng thú và vui vẻ khi ghi nhớ kiến thức.

Hãy là tấm gương cho trẻ

Ở lứa tuổi tiểu học, hành vi mà trẻ thực hiện còn phụ thuộc nhiều vào yêu cầu của người lớn. Khi đó, sự điều chỉnh ý chí đối với việc thực hiện hành vi ở các em còn yếu. Đặc biệt các em chưa đủ ý chí để thực hiện đến cùng mục đích đã đề ra nếu gặp khó khăn.

Để bồi dưỡng năng lực ý chí cho học sinh tiểu học đòi hỏi ở nhà giáo dục sự kiên trì bền bỉ trong công tác giáo dục, muốn vậy thì trước hết mỗi bậc cha mẹ, thầy cô phải trở thành tấm gương về nghị lực trong mắt trẻ.

 

Theo VnMedia

http://baoquangngai.com.vn/channel/2027/201203/Hanh-trang-cho-cha-me-khi-tre-vao-lop-1-2142877/
,
Ý KIẾN BẠN ĐỌC (Vui lòng gõ tiếng Việt có dấu. Chúng tôi có thể sẽ biên tập lại nội dung phản hồi của quý vị để phù hợp với tiêu chí chung của website)
,
,
,