Hiện đại hóa hồ sơ quản lý đất đai: Còn nhiều bất cập

07:54, 05/08/2021 [GMT+7]
.
(Báo Quảng Ngãi)- Để hoàn thiện cơ sở dữ liệu và số hóa đất đai trên địa bàn tỉnh, hơn 10 năm trước, Sở TN&MT trực tiếp thực hiện dự án Hoàn thiện và hiện đại hóa hệ thống quản lý đất đai Việt Nam (VLAP) trên địa bàn 6 huyện và kết thúc vào năm 2015. Tuy nhiên, dự án đã để lại nhiều bất cập. Tiếp đó, UBND tỉnh thực hiện nhiều dự án khác về số hóa dữ liệu đất đai (SHDLĐĐ). Song, đến nay vẫn chưa thật sự hiệu quả.
 
Bất cập từ dự án VLAP
 
Nhằm đưa công tác quản lý đất đai đi vào trật tự, nền nếp, năm 2008, Bộ TN&MT triển khai dự án SHDLĐĐ tại 9 tỉnh, thành phố trong cả nước, trong đó có Quảng Ngãi. UBND tỉnh đã thành lập Ban Quản lý dự án VLAP Quảng Ngãi, giao Sở TN&MT thực hiện trên địa bàn 6 huyện, gồm: Tư Nghĩa, Nghĩa Hành, Ba Tơ, Minh Long, Trà Bồng, Lý Sơn, với tổng kinh phí hơn 170 tỷ đồng. 
Huyện Lý Sơn là một trong 6 địa phương được triển khai dự án VLAP nhằm số hóa dữ liệu đất đai.
Huyện Lý Sơn là một trong 6 địa phương được triển khai dự án VLAP nhằm số hóa dữ liệu đất đai.
Đến năm 2015 dự án kết thúc, nhưng khác với kỳ vọng và mục tiêu đặt ra ban đầu, dự án VLAP đã để lại rất nhiều tồn tại, bất cập. Trong đó, nhiều giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của người dân bị chênh lệch về diện tích, sai lệch về vị trí thửa đất, cấp chồng... dẫn đến nhiều hệ lụy khác như tranh chấp, khiếu nại, khiếu kiện.
 
Quyền Giám đốc Sở TN&MT Nguyễn Đức Trung cho biết: Mục tiêu dự án VLAP là cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho người dân và làm cơ sở dữ liệu tiến hành số hóa. Để việc ứng dụng số hóa hiệu quả, ngành đã cung cấp máy vi tính, trả tiền thuê đường truyền dữ liệu cho các xã thực hiện việc cập nhật và xử lý thông tin. Theo đó, khi có biến động về đất đai, thì tiến hành chỉnh lý và truyền dữ liệu về Phòng TN&MT huyện, Sở TN&MT để cập nhập. Tuy nhiên, cấp cơ sở thực hiện việc này không hiệu quả, dẫn đến không có dữ liệu để ngành cập nhật và số hóa hiệu quả, trong khi dữ liệu đất đai biến động hằng ngày. 
 
Một thông số đáng buồn là năm 2018, trong số 63 xã chỉ có 231 lượt truy cập chỉnh lý, năm 2019 có dưới 70 lượt truy cập và năm 2020 chưa đến 20 lượt truy cập. Nếu không điều chỉnh dữ liệu cụ thể, thì số liệu sẽ không chuẩn. Ngoài ra, dữ liệu thực hiện ban đầu quá bất cập, thực tiễn đo đạc, cấp giấy có nhiều sai sót, nên đến giờ ngành vẫn đang khắc phục. Chính điều này dẫn đến dự án VLAP không hiệu quả như kỳ vọng đặt ra.
 
Số hóa dữ liệu đất đai quá chậm
 
Trong khi dự án VLAP chưa đạt được kết quả như mong muốn, song để sớm hoàn thiện dữ liệu đất đai nên năm 2019, ngành TN&MT tiếp tục thực hiện đo đạc và SHDLĐĐ tại 23 xã, phường trên địa bàn TP.Quảng Ngãi và năm 2020 triển khai tại huyện Sơn Tịnh. Đến nay, dự án này đã cơ bản hoàn thành việc đo đạc thực nghiệm hiện trường và đang cập nhật, rà soát lại dữ liệu. Theo Quyền Giám đốc Sở TN&MT Nguyễn Đức Trung, việc đo đạc lại đất đai ở TP.Quảng Ngãi về dữ liệu là tương đối ổn định. Còn tại huyện Sơn Tịnh, đến nay đã kết thúc dự án và đang hoàn thiện thủ tục cấp đổi Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất để cấp cho người dân. 
 
Để từng bước SHDLĐĐ, UBND tỉnh đã có quyết định phê duyệt kế hoạch vốn cho dự án “Tăng cường quản lý đất đai và cơ sở dữ liệu đất đai” (VILG). Theo Quyền Giám đốc Sở TN&MT Nguyễn Đức Trung, hiện dự án VILG đang triển khai thực hiện, nhưng đây chỉ là số liệu thô ban đầu. Vừa qua có hai đơn vị là Trường Đại học Nông lâm Huế và một đơn vị thuộc Bộ TN&MT vào làm việc đề nghị thực hiện hoàn chỉnh dữ liệu số hóa đất đai. Tuy nhiên, ngành đang chờ kết thúc dự án VILG và đánh giá lại rồi mới trình UBND tỉnh kế hoạch số hóa.
 
Chánh Thanh tra tỉnh Trà Thanh Danh đánh giá: Công tác SHDLĐĐ của tỉnh quá chậm. Trong khi nhiều địa phương khác đã “về đích”, thì Quảng Ngãi vẫn còn loay hoay. Chính điều này đã ảnh hưởng đến chỉ số tiếp cận đất đai đối với thứ hạng trong bảng xếp hạng năng lực cạnh tranh cấp tỉnh của Quảng Ngãi thấp hơn nhiều tỉnh, thành phố khác trong năm 2020. “Muốn SHDLĐĐ một cách hiệu quả, không riêng ngành TN&MT, mà cần sự vào cuộc của các cấp chính quyền địa phương, bởi họ là cơ quan quản lý nhà nước trực tiếp về đất đai”, ông Danh đề xuất.
 
Cần đẩy mạnh số hóa đất đai
 
Phó Chủ tịch UBND tỉnh Võ Phiên cho rằng, những bất cập trong công tác quản lý đất đai, thu hút đầu tư hiện nay có một phần nguyên nhân từ việc chúng ta chưa có dữ liệu đất đai một cách chính xác. Nhưng muốn xây dựng dữ liệu tốt thì phải quan tâm đến dữ liệu đầu vào, phải cập nhật, điều chỉnh theo biến động. Đất đai liên kết với nhau, nên một địa phương làm thôi thì không được, cần có sự phối hợp giữa các địa phương.
 
Dù việc SHDLĐĐ trên địa bàn tỉnh là rất quan trọng và cấp bách, song Quyền Giám đốc Sở TN&MT Nguyễn Đức Trung cho biết: Muốn thực hiện như các tỉnh, thành phố khác thì cần phải có hệ thống công nghệ thông tin đồng bộ từ cấp cơ sở đến tỉnh và nguồn lực tài chính đủ mạnh. Đồng thời, tỉnh tổ chức đánh giá thực trạng toàn bộ các dựa án đã thực hiện để đưa ra quyết định có thực hiện tiếp hay không. Nếu tiếp tục thì cần xây dựng kế hoạch dài hơi.
 
Tại cuộc họp bàn về chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh, Chủ tịch UBND tỉnh Đặng Văn Minh cho rằng, số tiền đầu tư thực hiện dự án VLAP lên đến gần 200 tỷ đồng là rất lớn, nhưng tính hiệu quả lại thấp. Ngành TN&MT cần đánh giá lại, có báo cáo UBND tỉnh một cách cụ thể. Việc SHDLĐĐ là phải làm. Trước hết, cần nâng cao chất lượng đội ngũ địa chính ở cấp xã, huyện. Tập trung số hóa đất đai và quy hoạch xây dựng. Nếu hoàn thiện hai vấn đề này thì sẽ tạo sự phát triển rất lớn.
 
Bài, ảnh: Ngọc Quang
 
 
 
.
.