Ông Võ Duy Loan - Chi Cục trưởng Chi cục Bảo vệ thực vật Quảng Ngãi:

Khả năng lây lan của bệnh lùn sọc đen trong vụ hè thu là rất lớn

09:28, 13/04/2010 [GMT+7]
.

(QNĐT) - Vừa qua, Bộ NN-PTNT có Quyết định 653 về việc công bố dịch lùn sọc đen hại lúa đông xuân từ Quảng Ngải trở ra. Phóng viên Quảng Ngãi điện tử đã có cuộc trao đổi với ông Võ Duy Loan - Chi cục trưởng Chi cục Bảo vệ thực vật tỉnh (BVTV) về công tác phòng chống loại dịch bệnh đặc biệt nguy hiểm này.

Ông Võ Duy Loan
Ông Võ Duy Loan
*PV: Ông có nhận định gì về tình hình dịch lùn sọc đen hiện nay trên địa bàn tỉnh?

*Ông Võ Duy Loan: Qua theo dõi liên tục tình hình phát sinh, phát triển của các loại rầy trên đồng ruộng, ngành BVTV đã phát hiện bệnh lùn sọc đen trên diện tích lúa khoảng 0,1 ha đang ở giai đoạn làm đòng tại xã Bình Khương - Bình Sơn. Tất cả các mẫu đưa đi xét nghiệm tại Viện Bảo vệ thực vật Hà Nội đều cho kết quả dương tính với lúa lùn sọc đen.
 
Sau đó, Chi cục BVTV tỉnh tiếp tục gửi 5 mẫu được lấy từ các huyện Nghĩa Hành, Mộ Đức và Đức Phổ nhưng kết quả cho âm tính.

Cây lúa bị bệnh có triệu chứng chung là thấp lùn, lá xanh đậm hơn bình thường. Lá lúa bị bệnh có thể xoăn ở đầu lá hoặc toàn bộ lá. Gân lá ở mặt sau bị sưng lên. Khi cây còn non gân chính trên bẹ lá cũng bị sưng phồng. Từ giai đoạn làm đòng và khi lúa có lóng, cây bị bệnh thường nảy chồi trên đốt thân và mọc nhiều rễ bất định. Trên bẹ và lóng thân xuất hiện nhiều u sáp và sọc đen. Bị bệnh nặng cây lúa không trổ bông được hoặc trỗ bông không thoát và hạt thường bị đen.

Đây là dịch bệnh rất nguy hiểm, môi giới truyền bệnh là rầy lưng trắng và rầy nâu nhỏ, không lây qua hạt giống. Khả năng  lây lan của chúng rất nhanh, đặc biệt trên trà lúa đang ở giai đoạn đẻ nhánh, nếu không phát hiện kịp thời và có biện pháp phòng chống thì có thể gây mất trắng.
 
 
Hình ảnh cây lúa bị bệnh lùn sọc đen. Nguồn Báo Tiền Phong
Hình ảnh cây lúa bị bệnh lùn sọc đen. Nguồn Báo Tiền Phong

*PV: Ngành bảo vệ thực vật có những dự báo gì về tình hình dịch lùn sọc đen trong thời gian tới?

*Ông Võ Duy Loan: Hiện nay, diện tích lúa bị nhiễm bệnh ở tỉnh ta không đáng kể và hầu hết diện tích lúa đông xuân đang ở giai đoạn trổ đều đến chín nên dịch lùn sọc đen không có khả năng gây hại trong vụ này. Tuy nhiên, ngoài cây lúa, bệnh lùn sọc đen còn gây hại trên ngô, lúa mì... vì các cây này cũng là ký chủ của rầy lưng trắng và cũng là nguồn chứa vi rút để rầy lưng trắng truyền sang cây lúa.
 
 
Bệnh cũng có thể lưu tồn trên lúa chét của cây lúa bị bệnh trước đó. Vi rút gây bệnh tồn tại trong cơ thể của rầy lưng trắng sống qua đông hoặc di chuyển rất xa theo gió, bão để gây bệnh cho lúa và một số loài cây khác ở các vùng khác hoặc vụ tiếp theo. Vì thế, khả năng lây lan của bệnh lùn sọc đen trong vụ hè thu là rất lớn. Hiện Chi cục BVTV tỉnh đang xây dựng phương án hướng dẫn nông dân phòng, chống dịch lùn sọc đen cho vụ hè thu tới.

*PV: Vậy ông có thể cho biết cách phòng trừ bệnh lùn sọc đen ?

*Ông Võ Duy Loan: Đối với diện tích đã xác định nhiễm lùn sọc đen, bà con nông dân cần vệ sinh đồng ruộng ngay sau thu hoạch bằng cách cày vùi gốc rạ để diệt lúa chét, lúa tái sinh, dọn sạch cỏ bờ ruộng, mương dẫn nước, đốt dọn tàn dư thực vật từ cây ngô nhằm diệt mầm bệnh tại chỗ và phá nơi cư trú của rầy.

Khi tiến hành gieo sạ vụ hè thu, ở những địa bàn vụ trước lúa bị bệnh lùn sọc đen, cần xử lý hạt giống bằng thuốc hóa học hoặc sinh học để tạo sức đề kháng của cây mạ đối với rầy và tiến hành phun thuốc trừ nội hấp; sử dụng các giống kháng (chống chịu) rầy hoặc ít nhiễm rầy; bón phân cân đối, đặc biệt không bón thừa phân đạm.

Thường xuyên theo dõi tình hình dịch bệnh trên các phương tiện thông tin đại chúng, quan sát kỹ ruộng bị bệnh lùn sọc đen để phát hiện rầy lưng trắng. Khi phát hiện có rầy rưng trắng tiến hành ngay phun thuốc trừ rầy theo hướng dẫn của ngành bảo vệ thực vật ở ruộng đó và các ruộng xung quanh, sử dụng loại thuốc theo thời kỳ sinh trưởng của cây lúa. Nếu phát hiện cây lúa bị bệnh, tiến hành tiêu hủy như đã hướng dẫn và trước khi tiêu hủy cũng phải phun thuốc trừ rầy bằng các loại thuốc tiếp xúc.

Ái Kiều (thực hiện)
 
.