Báo động tình trạng suy dinh dưỡng ở trẻ em miền núi

18:47, 09/08/2021 [GMT+7]
.
(Baoquangngai.vn)- Thời gian qua, các ngành chức năng đã đẩy mạnh tuyên truyền, tổ chức nhiều chương trình nhằm cải thiện tình trạng trẻ em suy dinh dưỡng (SDD) ở các địa bàn miền núi. Tuy nhiên, do điều kiện kinh tế còn khó khăn, tỷ lệ trẻ em SDD ở khu vực này vẫn còn ở mức rất cao, đòi hỏi các địa phương cần nỗ lực hơn nữa.

Trong chuyến khám, chữa bệnh tình nguyện vì sức khỏe cộng đồng tại Nhà Văn hóa thôn Trà Ong, xã Sơn Trà (Trà Bồng), vào ngày 19/6 vừa qua, bác sĩ Phạm Hữu Nghĩa - Trung tâm Y tế huyện Sơn Tây bày tỏ sự lo ngại với chúng tôi khi tiếp nhận quá nhiều trường hợp trẻ em SDD đến thăm khám. Bác sĩ Nghĩa cho biết: "Tình trạng SDD của trẻ em vùng miền núi rất cao, cứ khoảng 10 em thì có đến 7 - 8 em bị SDD. Các em cần được sự hỗ trợ nhiều hơn mới có thể phát triển toàn diện".

Thiếu kiến thức và ít có điều kiện kinh tế

Nhìn chị Hồ Thị Ba, trú tại thôn Trà Xuông, xã Sơn Trà (Trà Bồng) dắt 3 đứa con đến Nhà Văn hóa thôn Trà Ong khiến chúng tôi thật sự xót xa. Một cháu trai đã gần 3 tuổi, nhưng chỉ cân nặng 4,2 kg và cao 72cm. Chị Ba bộc bạch: “Từ khi cai sữa, tôi có tập cho cháu ăn cơm, nhưng cháu lười ăn, lại hay bị ốm. Nhà đông con, vợ chồng tôi làm nương rẫy, phải lo từng bữa ăn nên không có tiền để mua sữa cho cháu”.

Chỉ vài giờ đồng hồ, tại Nhà Văn hóa thôn Trà Ong, chúng tôi dễ dàng bắt gặp rất nhiều trường hợp trẻ em bị SDD giống như con chị Hồ Thị Ba và anh Hồ Văn Việt. Trung bình 10 em thì có khoảng 7 em bị SDD. Đa phần các em gầy gò, nhiều em có chiều cao, cân nặng thấp hơn nhiều so với quy định; một số em còn khá rụt rè, nhút nhát.  

Bác sĩ Phạm Hữu Nghĩa tư vấn dinh dưỡng cho người dân xã Sơn Trà trong chương trình tình nguyện
Bác sĩ Phạm Hữu Nghĩa tư vấn dinh dưỡng cho người dân xã Sơn Trà trong chương trình khám bệnh tình nguyện

Nhìn người mẹ trẻ Hồ Thị Thoang, ở xã Sơn Trà (Trà Bồng) bế con gái Hồ Thị Chúc đến khám bệnh, tôi 

"Toàn xã có gần 1.000 trẻ, phần lớn là người dân tộc thiểu số, trong đó có gần 50% trẻ dưới 5 tuổi bị SDD. Nguyên nhân do tỷ lệ hộ nghèo của xã còn cao, nhiều gia đình có cuộc sống khó khăn nên trẻ em bị thiếu chất ngay từ khi còn ở trong bụng mẹ. Khi trẻ sinh ra không được ăn uống đủ chất, dẫn đến ốm đau, suy nhược cơ thể, chậm lớn. Nhiều ông bố, bà mẹ trẻ ở vùng cao còn thiếu kiến thức, kỹ năng chăm sóc con". 

Chủ tịch UBND xã Sơn Trà (Trà Bồng) Hồ Văn Tài 

cứ ngỡ bé chỉ mới vài tháng tuổi, nhưng khi trò chuyện thì mới hay bé đã 3 tuổi. Chị Thoang cho biết: Lúc mang thai bé, gia cảnh quá khó khăn nên chị không có điều kiện ăn uống đầy đủ. Con gái chị SDD từ trong bào thai nên dù đã 3 tuổi nhưng cân nặng chỉ 4,8kg.

Hằng năm, các huyện miền núi trong tỉnh đều tổ chức tuyên truyền để nâng cao nhận thức cho các bà mẹ trong việc chăm sóc, nuôi con nhỏ. Tuy nhiên, do trình độ dân trí của đồng bào DTTS còn hạn chế, một số tập tục lạc hậu còn tồn tại, khó thay đổi nhất là các quan niệm về hôn nhân (tảo hôn, lấy chồng, vợ sớm), về sinh hoạt, ăn uống đã tác động trực tiếp đến tình trạng SDD ở trẻ em vùng miền núi vẫn còn cao.

Cuộc sống nghèo khó dẫn đến tỷ lệ trẻ em bị SDD ở xã Sơn Trà (Trà Bồng) còn cao
Điều kiện cuộc sống khó khăn là nguyên nhân dẫn đến tỷ lệ trẻ em bị SDD ở xã Sơn Trà (Trà Bồng) còn cao.
Theo Bác sĩ Phạm Hữu Nghĩa, tình độ dân trí của đồng bào dân DTTS còn thấp, một số tập tục lạc hậu chưa được xóa bỏ, trong đó có tình trạng tảo hôn và điều kiện kinh tế khó khăn nên nhiều gia đình ít có điều kiện và kiến thức để chăm sóc con. Trẻ em dưới 5 tuổi đang trong giai đoạn quan trọng về phát triển cơ thể và trí tuệ, nếu bị SDD nặng sẽ để lại nhiều hệ lụy, ảnh hưởng không nhỏ đến sự ảnh phát triển về sau.

Cần nhiều chương trình, đề án chăm sóc trẻ em vùng cao

Câu chuyện trẻ em SDD ở thôn Trà Ong, xã Sơn Trà (Trà Bồng) chỉ là một trong những câu chuyện đáng lo ngại cho trẻ em người DTTS, đặc biệt là trẻ em ở các thôn, khu dân cư ở vùng sâu, vùng xa trên địa bàn các huyện miền núi của tỉnh.

Theo báo cáo tổng kết Đề án nâng cao hiệu quả phòng, chống SDD trẻ em dưới 5 tuổi các huyện miền núi trong tỉnh, giai đoạn 2017 - 2020 của Sở Y tế, tình trạng trẻ em bị SDD tại các huyện miền núi, gồm: Trà Bồng, Sơn Tây, Sơn Hà, Ba Tơ, Minh Long dù có giảm nhưng vẫn còn ở mức đáng lo ngại. Tại huyện Sơn Tây, đến cuối năm 2020, tỷ lệ trẻ SDD thể nhẹ cân chiếm 32,7% và thể thấp còi là 48,3%; ở huyện Trà Bồng, tỷ lệ này lần lượt là 27,3% và 37,2%; ở huyện Ba Tơ là 26,8% và 42,5%...

 Hạ tỷ lệ SDD trẻ em miền núi là thách thức lớn không chỉ riêng của ngành Y tế
Hạ thấp tỷ lệ SDD trẻ em ở miền núi đang là thách thức không nhỏ đối với ngành Y tế
Cũng theo Sở Y tế, tỷ lệ SDD thể nhẹ cân ở các huyện miền núi từ 30,6% vào năm 2017 đã giảm còn 25,5% vào năm 2020 và thể thấp còi từ 41,8% vào năm 2017 giảm còn 36,5% vào năm 2020.
Theo phân loại, tỷ lệ SDD thấp còi từ 30% trở lên thuộc loại rất cao; từ 20% đến dưới 30% thuộc loại cao. Căn cứ theo phân loại này, hiện tại, 5/5 huyện miền núi của tỉnh Quảng Ngãi có tỷ lệ trẻ em dưới 5 tuổi bị SDD thấp còi ở mức rất cao. 

Phó Giám đốc Trung tâm Y tế huyện Trà Bồng Đặng Văn Nam cho biết, thời gian qua, các chính sách y tế, giáo dục dành cho vùng dân tộc thiểu số và miền núi đã có rất nhiều, như triển khai cho trẻ 6 đến 36 tháng tuổi uống Vitamin A 2 đợt/năm, bổ sung Vitamin A liều cao cho trẻ SDD, trẻ nguy cơ cao thiếu Vitamin A, mua thực phẩm điều trị ăn liền, thực phẩm bổ sung, phục hồi dinh dưỡng cho trẻ em dưới 5 tuổi, dinh dưỡng học đường. Tuy nhiên, các hoạt động này vẫn chưa đủ lực để giải quyết các vấn đề về chăm sóc  trẻ em là người đồng bào DTTS. 

Việc thực hiện Đề án nâng cao hiệu quả phòng, chống SDD trẻ em dưới 5 tuổi ở các huyện miền núi đang gặp nhiều khó khăn. Đó là, thiếu cán bộ y tế chuyên khoa sản - nhi tuyến huyện; thiếu trang - thiết bị, dụng cụ chăm sóc bà mẹ, trẻ sơ sinh; tỷ lệ hộ nghèo còn cao. Mặt khác, vẫn còn những tập quán lạc hậu làm ảnh hưởng đến việc chăm sóc sức khỏe bà mẹ, trẻ em và vệ sinh môi trường; tỷ lệ sinh đẻ tại nhà cao, không nuôi con bằng sữa mẹ hoàn toàn trong 6 tháng đầu; chưa cho trẻ ăn bổ sung đúng cách…
vvvv
Trẻ em ở vùng miền núi được thăm khám miễn phí trong các chương trình thiện nguyện
Để hạ thấp tỷ lệ SDD trẻ em ở các huyện miền núi trên địa bàn tỉnh đòi hỏi các cấp, ngành cần có quan tâm đến công tác xóa đói, giảm nghèo để cải thiện điều kiện kinh tế cho người dân và tăng cường kiến thức nuôi dạy con trẻ cho phụ nữ. Sở Y tế đề xuất các cấp có thẩm quyền cho phép tiếp tục xây dựng và triển khai thực hiện Đề án nâng cao hiệu quả phòng, chống SDD trẻ em dưới 5 tuổi các huyện miền núi tỉnh Quảng Ngãi, giai đoạn 2021 - 2025.
Bài, ảnh: THỦY TIÊN
 
.
.