Giao thừa MẬU TUẤT 16-02-2018
  • 00

    Ngày

  • 00

    Giờ

  • 00

    Phút

  • 00

    Giây

abc
.
,
Hồn quê qua mái đình, làng cổ
Cập nhật lúc 13:37, Thứ Hai, 12/02/2018 (GMT+7)

(Báo Quảng Ngãi)- Để không bị mai một, nhiều làng quê, người dân ở Quảng Ngãi đã ra sức bảo tồn, phục dựng và phát huy những giá trị văn hóa đặc sắc của những đình làng, ngôi nhà cổ.  

Bởi trong quá trình đô thị hóa, cùng với tác động của thiên nhiên, con người, nhiều ngôi nhà, đình làng không còn giữ nguyên vẹn nét cổ kính như xưa, để lại bao tiếc nuối cho người đời.

Nét cổ kính của nhà xưa

Xuân về, cây mai già bên hiên nhà cùng với hoa vạn thọ, hoa cúc thi nhau khoe sắc, làm cho ngôi nhà cổ kính của cụ Nguyễn Văn Mai (82 tuổi) ở thôn Hòa Thịnh, xã Phổ Hòa (Đức Phổ) trở nên ấm áp hơn.

 

Bà Lê Thị Thái ở thôn Lâm Bình, xã Phổ Cường (Đức Phổ) lau bụi cánh  cửa ngôi nhà cổ để đón Tết Ảnh: M.H
Bà Lê Thị Thái ở thôn Lâm Bình, xã Phổ Cường (Đức Phổ) lau bụi cánh cửa ngôi nhà cổ để đón Tết Ảnh: M.H

Nhâm nhi chén trà đầu xuân, cụ Mai kể: Ngôi nhà được xây dựng hơn trăm năm. Đến nay đã có một vài lần tu sửa, nhưng vẫn giữ nguyên kiến trúc nhà rường cổ của người Việt, gồm ba gian, bốn mái với những hàng cột, cửa bàn khoa bằng gỗ mít. Bà Phạm Thị Doanh- vợ ông Mai, không giấu được niềm tự hào khi bà là con dâu đời thứ 4 được sống trong ngôi nhà cổ này. “Từ ngôi nhà này, có rất nhiều con cháu được sinh ra, trưởng thành, làm ăn thành đạt khắp nơi. Tết đến, Xuân về ngôi nhà rộn ràng như ngày hội, con cháu tề tựu chúc phúc ông bà, cùng nhau đi tảo mộ, thăm họ hàng... Nét đẹp ấy được gìn giữ từ bao đời nay”, bà Doanh cho hay.

“Những mái đình, nhà cổ còn tồn tại ở Quảng Ngãi là những công trình kiến trúc độc đáo, thể hiện nét văn hóa, quan niệm tâm linh của người dân xứ Quảng theo dòng chảy của lịch sử. Trong mỗi ngôi nhà, mái đình đều mang đậm dấu ấn làng quê xưa, dẫu trải qua bao thăng trầm, biến cố của lịch sử, sự tác động của thiên nhiên, con người nhưng vẫn trường tồn theo thời gian”.
Phó Giám đốc Sở VH, TT&DL CAO VĂN CHƯ
Bà Lê Thị Thái, ở thôn Lâm Bình, xã Phổ Cường cũng vô cùng hạnh phúc khi được sinh sống trong ngôi nhà cổ trên 200 năm tuổi. Cánh cửa của ngôi nhà làm bằng gỗ mít, dày khoảng 10cm nên khá chắc chắn. Kèo nhà được chạm trỗ rất công phu. Vách dày hơn 30cm, mái nhà được áp gỗ, phía trên đắp một lớp đất sét quếch với giấy bổi, dày khoảng 30cm, bên trên lợp một lớp tranh dày. Nhờ vậy mà, mùa hè nắng như đổ lửa, nhưng bước vào bên trong nhà thì vẫn mát rượi; còn mùa mưa lạnh thì ngôi nhà ấm áp một cách lạ thường. Kéo cánh cửa bàn khoa ra lau chùi, để chuẩn bị đón Tết, bà Thái kể: Nội chồng tôi cho biết, ngôi nhà làm mất ba năm trời mới xong. Cánh thợ làm đều ở ăn ngay tại chỗ. Với đôi bàn tay tài hoa của người thợ lúc bấy giờ mà những trụ cột, thành kèo chạm khắc công phu đến nay vẫn vững chắc với thời gian.

Dấu ấn đình làng

Nếu ngôi nhà cổ biểu hiện nét sinh hoạt của gia đình, dòng họ thì mái đình làng thể hiện nét văn hóa tín ngưỡng của cộng đồng làng xã. Đình An Hải (Lý Sơn) xây dựng năm 1820 và đã trải qua 5 lần trùng tu. Đình do 8 dòng họ và dân làng tạo dựng, có hình chữ tam, phía trước mặt có bình phong và hai trụ biểu. Đây là tòa đại đình (gồm đình hạ, đình trung và đình thượng); cột và các gian cửa bàn khoa làm bằng gỗ mít, mái lợp ngói âm dương. Tại đình trung (hay còn gọi là chánh điện) đình làng An Hải là nơi thờ Thành hoàng, các bậc tiền hiền, hậu hiền và các vị thần khác.

Phó Trưởng Ban quản lý đình làng An Hải Dương Hữu Nghĩa, cho biết: Từ mái đình này đã hun đúc bao thế hệ người dân xã An Hải kiên cường bám biển khai thác thủy sản, cắm mốc chủ quyền và tham gia bảo vệ chủ quyền biển, đảo thiêng liêng của Tổ quốc. Còn theo ông Nguyễn Văn Phúc- thành viên Ban Khánh tiết đình An Vĩnh, nơi đây không chỉ để tín ngưỡng, thờ phụng các bậc tiền hiền, mà còn là nơi để sinh hoạt, kết nối cộng đồng dân cư lại với nhau.

Khoảng nửa tháng Chạp, đình làng trở nên nhộn nhịp. Bà con trong làng sau một năm ra khơi bám biển đánh bắt hải sản, trở về sum vầy cùng gia đình, cùng tham gia lo việc xóm làng. Họ tự nguyên góp tiền mua sắm lễ vật để cúng Thành hoàng, các vị thần linh, các bậc tiền hiền, hậu hiền... cầu mong biển êm, sóng lặng để tàu ra khơi đánh bắt được nhiều tôm cá. Cũng tại nơi này, hằng năm đều tổ chức một vài hoạt động vui Xuân...


MAI HẠ


 

,
,
,