Giao thừa MẬU TUẤT 16-02-2018
  • 00

    Ngày

  • 00

    Giờ

  • 00

    Phút

  • 00

    Giây

abc
.
,
"Bảo tàng" của người HRÊ
Cập nhật lúc 08:22, Thứ Tư, 21/02/2018 (GMT+7)

(Báo Quảng Ngãi)- Để giữ lại những nét văn hóa truyền thống đang dần bị mai một, Bí thư Đảng ủy xã Sơn Trung (Sơn Hà) Đinh Công Bôn đã lặng lẽ sưu tầm những vật dụng của đồng bào mình. Vì thế mà căn nhà của ông  hiện giờ chẳng khác gì một bảo tàng thu nhỏ của người Hrê.

TIN LIÊN QUAN


Toàn bộ căn phòng chừng 20m2 trên tầng 2, ông Bôn trưng bày các vật dụng trong đời sống của người Hrê. Đó là các loại nhạc cụ truyền thống, đồ gia dụng, đồ trang sức, các loại vũ khí săn bắt trước đây...

Nặng nợ với văn hóa truyền thống

Trên hai vách tường chính, ông Bôn dành treo tất cả 9 bộ chiêng đồng (mỗi bộ gồm 3 chiếc). Còn bộ nồi đồng, gồm: Nồi bung (nồi 10), nồi 7, nồi 5, nồi 3 và niêu mốt... được ông cẩn trọng xếp thành một cái tháp rất thú vị. Các loại trang sức của người phụ nữ Hrê như cườm, vòng đeo cổ... thì được trưng bày trong tủ kính. Trong khi đó, những chiếc ché, các loại cung nỏ, giáo mác, dụng cụ săn bắt cá... cũng được sắp xếp rất bắt mắt.

Các hiện vật văn hóa của người Hrê được ông Đinh Công Bôn sưu tầm, gìn giữ.                                                                                                                                 ẢNH: XT
Các hiện vật văn hóa của người Hrê được ông Đinh Công Bôn sưu tầm, gìn giữ. ẢNH: XT


Ông Bôn, kể: Tôi tham gia nhiều lễ hội của đồng bào mình và cảm nhận rằng, những nét văn hóa truyền thống của người Hrê đã mai một rất nhiều. Các điệu chiêng, tiếng trống, điệu nhạc truyền thống không còn phổ biến trong sinh hoạt cộng đồng như trước. Các vật dụng, nhạc cụ ít được lưu giữ, để truyền dạy cho thế hệ trẻ... Vì lẽ đó mà tôi bỏ thời gian, tiền của để mua lại và trưng bày, để lớp con cháu sau này hiểu rõ hơn về cội nguồn văn hóa truyền thống của dân tộc Hrê.

Nghĩ là vậy, nhưng khi bắt tay vào sưu tầm thì không dễ chút nào, vì lúc bấy giờ giới buôn bán, sưu tầm đồ cổ cũng săn lùng rất nhiều. Vào những ngày nghỉ cuối tuần, ông lặn lội khắp các thôn, khu dân cư vùng sâu, vùng xa của huyện Sơn Hà và Sơn Tây để tìm kiếm các hiện vật. Có thời điểm đi cả tháng trời mà chẳng được một vật dụng gì. "Có người lúc đầu tôi hỏi mua họ cương quyết không bán, vì cho rằng tôi là giới mua bán đồ cổ, nhưng khi tôi nói ý định muốn lưu giữ, bảo tồn các giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc, thì họ liền hiến tặng mà không chút đắn đo", ông Bôn chia sẻ.

Đưa tay về phía chiếc trống đi kèm bộ chiêng được bện bằng dây mây rừng rất công phu và được lợp bằng da con mang, ông Bôn, nói: Cái này trước đây rất phổ biến, nhưng nay là hàng hiếm đấy. Hay chiếc niêu đồng nhỏ xíu gọi là niêu mốt, nhỏ như cái chén, thường dùng để nấu cơm mùa lúa rẫy đầu tiên trong năm. Chiếc niêu này trong bộ nồi đồng cũng vô cùng hiếm hoi...

Thuyết minh viên bất đắc dĩ

Điều thú vị ở ông Bôn là hiểu rất rõ về những vật dụng mà ông cất công sưu tầm. Và ông trở thành thuyết minh viên bất đắc dĩ cho những ai muốn tìm hiểu về những vật dụng độc đáo này. Ông kể: Với những chiếc nồi đồng, tùy theo kích thước thì được dùng để nấu cơm, nấu thịt trâu trong các lễ hội của người Hrê...

Góc trưng bày các hiện vật mà ông Đinh Công Bôn sưu tầm được.                                            ẢNH: XT
Góc trưng bày các hiện vật mà ông Đinh Công Bôn sưu tầm được. ẢNH: XT


Không chỉ vậy, ông Bôn còn biết chơi hầu hết các loại nhạc cụ, như chiêng, trống, các loại đàn vin vút, broot, radon, krao, ta lía... Trong bộ sưu tập các hiện vật, ông Bôn đã lưu giữ được 9 bộ chiêng chuẩn của người Hrê. Chiêng là linh hồn trong văn hóa của đồng bào dân tộc Hrê. Nó thiêng liêng đến mức, ngày trước, khi người dân đi rẫy nhiều ngày, không được nghe tiếng chiêng, nên họ sáng tạo nên một dụng cụ gọi là chin kala được làm bằng ống nứa, với 3 dây. Khi tấu lên, âm thanh phát ra giống hệt tiếng chiêng trong các lễ hội để đỡ nhớ nhà. Trước đây, khi người dân trong bản làng nghe được tiếng chiêng là biết rằng trong cộng đồng bình yên, no đủ. Trong cộng đồng có người chết thì họ kiêng kỵ sử dụng chiêng trong 3 tháng, để bày tỏ niềm thương xót với gia đình người chết.

Để tiếng chiêng mãi ngân vang trong các lễ hội của cộng đồng dân tộc Hrê, ông Bôn đã tổ chức các buổi sinh hoạt cộng đồng, truyền dạy cho lớp trẻ cách sử dụng các nhạc cụ. Ông còn mang chiêng đến nhà các cụ lớn tuổi, am hiểu về các điệu chiêng, để truyền dạy cho người trẻ.


Xuân Thiên


 

,
,
,