Giao thừa Đinh dậu 28-01-2017
  • 00

    Ngày

  • 00

    Giờ

  • 00

    Phút

  • 00

    Giây

abc
.
,
Thơm hương nếp ngự Sa Huỳnh
Cập nhật lúc 07:42, Chủ Nhật, 29/01/2017 (GMT+7)

(Báo Quảng Ngãi)- Sa Huỳnh nằm ở  cực nam Quảng Ngãi không chỉ nổi tiếng bởi cái tên văn hóa Sa Huỳnh, phong cảnh hữu tình, biển nên thơ, mà còn có một loại đặc sản quý, đó là nếp ngự.      

TIN LIÊN QUAN

Nói về cái ngon của nếp ngự Sa Huỳnh thì người dân ở đây kể hoài không hết. Bởi, ai sinh sống ở vùng này, từ trẻ thơ cho đến người già đều đã nhiều lần thưởng thức các món ăn ngon chế biến từ nếp ngự.

Thơm ngon đặc biệt

Vào độ tháng ba, sau khi thu hoạch xong, người dân Sa Huỳnh thường có tục cúng nếp mới (còn gọi là cúng tạ ơn Thần Nông). Đồ cúng là chè, xôi nấu từ nếp ngự. Chè thì nấu với đường cát nâu. Khi đường sánh lại với từng hạt nếp nở lúp búp trông đẹp lạ thường. Còn món xôi, nhất là xôi điều nếp ngự, khi dọn lên, màu hồng lóng lánh nổi bật trên đĩa xôi trông thật hấp dẫn.

 Xôi gấc nếp ngự.
Xôi gấc nếp ngự.


 Trước đây, cứ vào dịp Tết, thôn nữ trong làng lại rộn rã rủ nhau làm các loại bánh nổ, bánh in, bánh tét... Các loại bánh này mà làm từ nếp ngự thì đặc biệt thơm ngon không có loại nếp nào sánh bằng. Còn vào ngày thường, nếu được ăn món cháo nếp ngự kèm với cá thửng kho tiêu cũng rất khoái khẩu. Không những thế, nếp ngự còn được người dân Sa Huỳnh tôn vinh đến mức nó luôn có mặt trong cặp quả đặt trên bàn bên cạnh trầu cau trong lễ đính hôn, ngầm ý khuyên các đôi trai gái phải trọn đời gắn kết với nhau dẻo dai, bền chặt như  nếp ngự Sa Huỳnh.
 

Theo lưu truyền, thời xa xưa có một vị vua khi đi qua Sa Huỳnh đã ngự lại đây, dùng xôi và bánh tét chế biến từ một loại nếp có hương vị thơm ngon đặc biệt. Sau khi về cung, vua ra lệnh hằng năm địa phương phải tiến cống loại nếp ngon này cho vua. Có lẽ tên nếp ngự ra đời từ ấy và nhân dân lưu truyền, bảo tồn, gìn giữ mãi giống nếp quý này đến tận ngày nay.

Có một điều đặc biệt là nếp ngự rất kén chọn đất. Chỉ có ở xã Phổ Châu và Phổ Thạnh (Đức Phổ) được thiên nhiên ban tặng cho những cánh đồng có chất đất đặc biệt thích hợp mới trồng được nếp ngự. Nếu đem giống nếp này đến trồng ở nơi khác thì sẽ không còn thơm ngon nữa.

Cụ bà Nguyễn Thị Dõi, ở thôn Tấn Lộc (Phổ Châu) đã 88 tuổi, còn lưu giữ nhiều ký ức về nếp ngự. Bà Dõi kể, khi xưa làm nếp ngự rất tốn công. Trước tiên phải chọn giống. Khi nếp ở ngoài đồng đang chín phải lội vào ruộng mới chọn được những bông nào dài, hạt mẩy, bứt gom lại thành nhiều bó nhỏ đem về treo lên cây sào phơi nắng cho khô, rồi đưa vào treo gần giàn bếp. Đợi đến tháng Chạp đưa nếp giống xuống vò đạp lấy hạt, ủ lên mộng rồi đem gieo mạ để cấy. Đến mùa thu hoạch, sau khi gặt xong phải đem nếp phơi nắng trong vài ba ngày rồi đưa vào lu, ảng cất trữ. Khi có dịp đưa ra dùng, nếp ngự còn thơm mùi nắng, hạt nào hạt nấy vàng óng, tròn vo...

Làm nếp ngự tuy thời gian dài hơn làm lúa khoảng nửa tháng, nhưng bù lại ít tốn phân bón, giá cao. Nhiều người muốn làm nhưng do ruộng ở đây ít, nên đa phần người dân chỉ làm độ một sào trong năm để có nếp ngự cho gia đình dùng là chính. Đặc biệt, gia đình ông Nguyễn Thanh Xuân ở thôn Thạch Bi, xã Phổ Thạnh sớm nhận ra giá trị của nếp ngự, nên đã hơn 20 năm nay, vợ chồng ông thuê đất của các hộ trong vùng để chuyên làm từ 1- 5 mẫu/năm. Nhờ biết cách chăm sóc nên năng suất nếp ngự của ông Xuân thường đạt gần bằng lúa, cộng với giá cao nên năm nào ông Xuân thu gần cả trăm triệu đồng từ sản xuất nếp ngự.

Đưa hương nếp ngự bay xa   

Để mở rộng diện tích trồng nếp ngự thành vùng sản xuất chuyên canh (hiện toàn xã Phổ Châu mới chỉ có khoảng 10ha), nhằm bảo tồn nguồn giống đặc sản của bà con nông dân xã Phổ Châu, Phổ Thạnh và quảng bá sản phẩm, nâng cao đời sống của người dân trong vùng, gần đây UBND huyện Đức Phổ, Sở KH&CN và chính quyền xã Phổ Châu đã làm các thủ tục để xây dựng thương hiệu cho nếp ngự Sa Huỳnh.

Cháo nếp ngự ăn kèm với cá thửng kho tiêu.
Cháo nếp ngự ăn kèm với cá thửng kho tiêu.


Ông Nguyễn Hoành Sơn - Chủ tịch HĐQT HTXNN xã Phổ Châu, người rất tâm huyết với việc xây dựng thương hiệu nếp ngự Sa Huỳnh cho biết: "Vừa qua, HTX đã tiến hành dồn điền đổi thửa được 34ha ở thôn Tấn Lộc và cũng đã thực hiện xong việc quy hoạch các xứ đồng ở các thôn Hưng Long, Châu Me, Vĩnh Tuy, với tổng diện tích gần 152ha để xây dựng thành vùng chuyên canh nếp ngự theo hướng sản xuất hàng hóa.

Khi xây dựng được thương hiệu, thì giá trị nếp ngự Sa Huỳnh sẽ tăng cao. Hợp tác xã sẽ tổ chức thu mua, chế biến, đóng gói bao bì theo thương hiệu, giúp cho nông dân và thành viên HTX an tâm sản xuất, làm giàu từ cây nếp ngự nổi tiếng của quê hương mình, góp phần đưa hương thơm nếp ngự Sa Huỳnh ngày càng bay xa.

Nguyễn Khâm


 

,
,
,