Giao thừa Đinh dậu 28-01-2017
  • 00

    Ngày

  • 00

    Giờ

  • 00

    Phút

  • 00

    Giây

abc
.
,
Gà Re, giống gà đặc hữu của Việt Nam
Cập nhật lúc 08:16, Thứ Hai, 30/01/2017 (GMT+7)

(Báo Quảng Ngãi)- Gà Re của đồng bào Hrê vừa được Viện Chăn nuôi (Bộ NN&PTNT) công nhận là giống gà đặc hữu của Việt Nam. Để hiểu rõ giống gà quý này, chúng tôi đã về huyện vùng cao Ba Tơ, nơi được xem là “thủ phủ” của gà Re.

Là giống gà quý của người Hrê nên gà Re được nuôi chủ yếu dành cho những ngày lễ Tết hoặc đãi khách quý. Nhưng dần dà nhiều giống gà mới du nhập vào, gà Re thuần chủng bị lai tạp dần và đứng trước nguy cơ tuyệt chủng.

Không để gà Re tuyệt chủng

Dù nằm dưới chân núi Cao Muôn, nhưng trang trại gà Re của anh Phạm Văn Rạch vẫn được nhiều người biết, bởi đây là nơi lưu giữ đàn gà Re thuần chủng nhiều nhất Quảng Ngãi hiện nay. “Trong một lần nghe người làng trăn trở chuyện "tìm đỏ mắt” vẫn không thấy gà Re bản địa đã thôi thúc tôi đi tìm và lưu giữ giống gà quý của dân tộc mình", anh Rạch nói về cơ duyên đến với... gà Re.

 

Gà Re.                         Ảnh: Trần Lê
Gà Re. Ảnh: Trần Lê


Trong một lần tình cờ, anh Rạch nghe người bạn giới thiệu dưới chân núi Cao Muôn có người còn lưu giữ gà Re thuần chủng, nên anh nhất quyết tìm mua cho bằng được. “Nhưng phải lặn lội khắp các làng ở vùng sâu, vùng xa để “săn” gà Re bản địa, rồi miệt mài nhân đàn và phải mất hơn 10 năm mới có thành quả như hôm nay”, anh Rạch tâm sự.
 

 “Gìn giữ giống gà của dân tộc mình không bị thất truyền với tôi đã là hạnh phúc rồi!  Còn chuyện phải làm sao để phát triển giống gà Re thì đúng là... một cây làm chẳng nên non”
Chủ trang trại gà Re lớn nhất Quảng Ngãi PHẠM VĂN RẠCH

Gà Re có thời gian sinh trưởng chậm. Từ gà con đến lúc trưởng thành phải mất từ 6 - 12 tháng và thân gà nhỏ, trọng lượng bình quân khi đã lớn chỉ khoảng 1,2kg/con. Vì vậy, so với các giống gà khác, gà Re rất khó cạnh tranh về giá trị kinh tế. Nhưng với quyết tâm giữ gìn giống gà Re của đồng bào mình, anh Rạch đã kiên trì gầy dựng thành trang trại gà quý.

Mới đây, Ban Quản lý Dự án giảm nghèo khu vực Tây Nguyên huyện Ba Tơ nhờ anh Rạch cung ứng nguồn gà cho dự án, để triển khai nhân giống trên địa bàn xã Ba Tô. Ban đầu anh lưỡng lự vì số lượng quá lớn, nhưng nghĩ đến việc phải lấy lại thương hiệu gà Re, anh đã đồng ý.

Sau hơn 5 tháng cần mẫn chăm sóc gà giống, mua máy về ấp trứng, anh Rạch đã gom đủ 300 con gà Re thuần chủng để đáp ứng cho dự án. “Nuôi, gìn giữ giống gà của dân tộc mình không bị thất truyền với tôi đã là hạnh phúc rồi! Còn chuyện phải làm sao để mọi người cùng phát triển giống gà Re thì đúng là... một cây làm chẳng nên non”, anh Rạch trăn trở. Bởi thế, nếu dự án triển khai có hiệu quả và nhân rộng ở khắp các làng thì người vui nhất không ai khác ngoài anh Rạch.

Gìn giữ nguồn gen quý

Không để gà Re thất truyền và người dân phải “đơn độc” trong hành trình lưu giữ giống gà đặc hữu quý giá này, Sở KH&CN đã tiến hành tuyển chọn, nuôi lưu giữ, bảo tồn nguồn gen giống gà Re trong đề án khung các nhiệm vụ bảo tồn nguồn gen cấp tỉnh 2014 - 2020. Cán bộ của Trung tâm Thông tin và ứng dụng khoa học công nghệ, thuộc Sở KH&CN đã tỏa khắp nơi tìm kiếm gà Re thuần chủng.

“Chúng tôi đã về những xã vùng sâu, vùng xa nhất của Ba Tơ, Minh Long để tìm những gia đình có nuôi gà Re. Nhưng số lượng người Hrê còn nuôi gà Re rất ít. Hơn nữa họ chỉ nuôi vài con dùng trong các dịp cúng, lễ và hầu như không bán. Để mua được gà Re gốc chúng tôi phải ở cùng dân, để hiểu tập quán của họ, rồi sau đó giải thích công tác bảo tồn và thuyết phục họ mới chịu giao gà”, kỹ sư Lê Thị Quỳnh Trang cho biết.

 

Gà Re thuộc Đề án bảo tồn nguồn gen cấp tỉnh do Sở KH&CN trực tiếp quản lý đã cho thu hoạch những mẻ trứng đầu tiên.                               Ảnh: Ý THU
Gà Re thuộc Đề án bảo tồn nguồn gen cấp tỉnh do Sở KH&CN trực tiếp quản lý đã cho thu hoạch những mẻ trứng đầu tiên. Ảnh: Ý THU


Tìm được gà đã khó, công đoạn chăm sóc lại càng khó hơn, nên các kỹ sư nuôi gà bảo “chăm gà như chăm con mọn”. Mọi giai đoạn phát triển, biểu hiện của gà đều được ghi chép tỉ mỉ trong sổ theo dõi để đảm bảo tuyển chọn được những cá thể thuần chủng. Nhờ sự tận tâm của cán bộ Trung tâm Thông tin và ứng dụng khoa học công nghệ nên dù là gà ở núi, nhưng khi đưa về đồng bằng chăm sóc, sau gần một năm thả nuôi, gà Re giống đã thích nghi tốt và đẻ trứng lứa đầu tiên với tỷ lệ nở đạt 60%.

“Do người dân có xu hướng du nhập các giống ngoại hoặc các giống ở những vùng khác có năng suất cao hơn về nuôi, nên giống gà Re bản địa ngày càng bị pha tạp hoặc giảm về số lượng, dẫn đến có nguy cơ bị tuyệt chủng. Vì vậy, Sở KH&CN đã đề xuất thực hiện bảo tồn giống gà Re để lưu giữ nguồn gen quý và tiến tới cung cấp gà Re giống phục vụ sản xuất, nhằm nhân rộng giống gà đặc hữu này trong dân”, ông Bùi Ngọc Trúc- Phó Giám đốc Trung tâm Thông tin và ứng dụng khoa học công nghệ cho biết.
 

TRẦN LÊ - Ý NGUYỄN



 

,
,
,