,
Cập nhật lúc 10:13, Thứ Sáu, 15/05/2009

Những người làm nên con đường Trường Sơn huyền thoại

Ngày 19/5/1959, Bộ Quốc phòng ra chỉ thị thành lập tổ chức hoạt động chi viện cho cuộc chiến đấu ở miền Nam, mang tên "Đoàn Công tác Quân sự Đặc biệt", do Thượng tá Võ Bẩm làm Trưởng đoàn kiêm Chính uỷ. Đoàn có nhiệm vụ chuyên chở vũ khí trang bị, quân trang quân dụng vào tiếp tế cho chiến trường miền Nam và đưa đón cán bộ - chiến sĩ từ Bắc vào Nam, hoặc từ Nam ra Bắc.

 

 

Bộ đội Trường Sơn năm xưa.
Bộ đội Trường Sơn năm xưa.
Thượng tá Võ Bẩm đã lặn lội về các nông trường, công trường trên miền Bắc có cán bộ miền Nam tập kết để tuyển người, thành lập đoàn công tác với mật danh Đoàn 301. Tất cả cán bộ - chiến sĩ đều được luyện tập hành quân mang vác nặng, đi qua nhiều địa hình khắc nghiệt, đi đêm, leo dốc, leo dây, vượt thác, cách xem la bàn, đọc bản đồ... Ông đã vào Quảng Trị, nghiên cứu địa hình, chọn Khe Hó (huyện Vĩnh Linh) đặt cơ sở hoạt động của đơn vị.

 

Giai đoạn đầu, đoàn vừa đi vào khảo sát, mở tuyến, vận chuyển hoàn toàn bằng sức người để giữ bí mật. Ngày 13/8/1959, Đoàn 301 đã vượt Trường Sơn chuyến đầu tiên và sau 8 ngày cực kỳ gian khổ, Đoàn đã vận chuyển được hơn 10 tấn vũ khí, gồm súng tiểu liên, súng trường và các loại đạn đến bàn giao cho chiến trường Trị Thiên. Trên đường đi, họ dùng mỡ bôi kín súng, bó hai khẩu lại một, lấy vải quấn chặt, bọc nhiều lớp bao ni lông và cho vào trong các thùng tôn. Cẩn thận như thế là để phòng trường hợp gặp địch thì vùi xuống bùn, thả xuống sông (sau này vẫn sử dụng được).

 

Những năm đầu, Đoàn hoạt động với phương châm "ở không nhà, đi không dấu, nấu không khói, nói không tiếng". Vũ khí, khí tài của các nước anh em chi viện đều được mài hết số hiệu. Khi hành quân, mọi người dùng hai thanh gỗ nhỏ bằng bàn chân để bước lên, gặp đường nhựa thì trải nilông rồi mới bước qua (người đi cuối cùng phải thu lại). Vận chuyển trong rừng, đoàn cẩn thận sửa lại cây cỏ, không để có dấu vết đề phòng địch phát hiện...

Càng phục vụ chiến đấu, lực lượng Đoàn 301 càng lớn mạnh nhanh chóng. Ngày 12/9/1959, Đoàn đổi tên là Đoàn 559. Từ 500 người lúc đầu, đến cuối năm 1962 đã tăng lên đến hơn 6.000 người. Phương tiện vận tải gồm xe thồ, ôtô, voi, ngựa... Đầu năm 1965, đoàn thực hiện thí điểm hình thức vận tải cơ giới, lúc đầu là vài chiếc ôtô, rồi tăng lên dần cho đến quy mô tiểu đoàn vận tải cơ giới để kịp đáp ứng nhu cầu chiến trường.

 

Đến tháng 6/1970, Đoàn 559 được tổ chức tương đương cấp quân đoàn, với tên gọi mới: Bộ Tư lệnh Trường Sơn. Toàn tuyến được chia thành 5 khu vực: 470, 471, 472, 473 và 571, với gần ba chục binh trạm, hàng chục trung đoàn, tiểu đoàn, binh chủng...

 

Từ chỗ "đi không dấu, nấu không khói...", tiến đến thời kỳ "đánh giặc mà đi, mở đường mà tiến". Lực lượng, phương tiện không ngừng tăng mạnh, đảm bảo hậu cần ngày càng nhiều hơn, nhanh hơn và đầy đủ hơn cho các mặt trận. Đến mùa xuân năm 1975, tổng quân số làm nhiệm vụ trên đường Trường Sơn đã lên tới gần 100.000 người.

 

Bộ đội Trường Sơn vừa làm nhiệm vụ tiếp cận, vừa trực tiếp chiến đấu để giữ vững mạch máu tiếp vận từ hậu phương lớn miền Bắc đến tiền tuyến lớn miền Nam. Khi phát hiện ra tuyến đường, quân thù dã điên cuồng đánh phá, ngăn chặn bằng đủ mọi thủ đoạn tàn khốc như ném bom huỷ diệt sự sống, đầu độc nguồn nước, rải chất hoá học làm khô rụi cây rừng, lập hàng rào điện tử Mac-Namara... Nhưng đường Trường Sơn vẫn dài ra liên tục, vươn tới liên tục như minh chứng cho ý chí đấu tranh quật cường của toàn dân tộc.

 

Đường Trường Sơn hôm nay.
Đường Trường Sơn hôm nay.
Trong 16 năm (1959-1975), trên dãy Trường Sơn đã lần lượt hình thành 5 tuyến đường dọc và hàng chục tuyến ngang, kết thành mạng lưới giao thông liên hoàn với tổng số 216 con đường, dài tổng cộng hơn 20.000km. 16 năm đó, Bộ đội Trường Sơn đã tiến hành hàng chục nghìn trận chiến đấu chống máy bay bắn phá, chống biệt kích, chống càn quét, đã bắn rơi nhiều máy bay, diệt hàng chục nghìn tên địch. Đoàn đã vận chuyển hơn một triệu tấn hàng, tổ chức cho hàng triệu lượt người và binh khí kỹ thuật hành quân vào chiến trường, lập nên nhiều chiến công hiển hách. Máu của hàng vạn cán bộ - chiến sĩ đã đổ xuống trên khắp tuyến đường để làm nên huyền thoại đường mòn Hồ Chí Minh, điểm một nét vàng của chủ nghĩa anh hùng cách mạng trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước.

 

 Từ cuộc chiến ác liệt nơi đây đã ra đời hàng ngàn, hàng vạn tác phẩm thơ, ca, nhạc, hoạ, trong đó có biết bao tác phẩm sẽ còn sống mãi với thời gian. Sau mùa xuân đại thắng 1975, Bộ đội Trường Sơn được tổ chức thành Binh đoàn 12 với nhiệm vụ xây dựng đường mòn Hồ Chí Minh thành tuyến đường phục vụ kinh tế, quốc phòng. Đơn vị đã được trao tặng nhiều phần thưởng cao quý, đặc biệt năm 1999 đã vinh dự đón nhận danh hiệu Anh hùng LLVTND. Nghĩa trang liệt sĩ Trường Sơn nằm trên địa bàn huyện Gio Linh (Quảng Trị) bốn mùa ngào ngạt khói hương. Khách thập phương đến đây và muôn đời con Lạc cháu Hồng sẽ nối nhau đến đây, kính cẩn nghiêng mình trước anh linh các Anh hùng liệt sĩ - những con người đã làm nên kỳ tích "Xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước/ Mà lòng phơi phới dậy tương lai".

Lý Thái Bình

 

http://baoquangngai.com.vn/channel/2101/200905/nhung-nguoi-lam-nen-con-duong-truong-son-huyen-thoai-1709046/
,
Ý KIẾN BẠN ĐỌC (Vui lòng gõ tiếng Việt có dấu. Chúng tôi có thể sẽ biên tập lại nội dung phản hồi của quý vị để phù hợp với tiêu chí chung của website)
,
Tối ngày 29/4, tại Rạp chiếu bóng Hòa Bình, Sở Văn hóa, thể thao và Du lịch tổ chức đợt phim chào mừng các ngày lễ 30/4, 1/5, 7/5, và 19/5 năm 2009.
,
,
,