Cập nhật lúc: 13:57, 04/08/2015 [GMT+7]
.

Cần làm rõ giá trị của một ngôi đình


(Báo Quảng Ngãi)- Đình Trung Sơn (còn gọi là dinh Đá Tượng) ở xã Ba Liên (Ba Tơ) tuy bị khuất lấp ở một góc núi, nhưng hằng năm đến ngày lễ hay ngày rằm luôn thu hút khá đông du khách các nơi về vãn cảnh, cầu an, cầu phúc lộc. Đình vẫn còn nguyên những hiện vật xây dựng từ thời xa xưa, nhưng đến nay vẫn chưa được trùng tu, công nhận di tích.

Trang nghiêm ở ngôi đình cổ

Đình Trung Sơn nằm dưới chân núi Đá, bên cạnh Trường Tiểu học xã Ba Liên quanh năm rợp bóng cây che. Trước đình xưa kia là cánh đồng, bên cạnh con sông Nước Xuôi bắt nguồn từ núi Vạt Liêm, bây giờ là Quốc lộ 24 chạy ngang. Cứ đến ngày đại lễ mùng 6.3 hay ngày rằm tháng 7, du khách trong vùng và các huyện đồng bằng đến dự khá đông. Dù giữa mùa hạ nắng gắt, nhưng nhờ lớp cây lâu năm tỏa rợp bóng mát nên bước vào bên trong khuôn viên đình là cảm thấy mát rượi.

Đình Trung Sơn giống như các ngôi đình ở miền Bắc. Đình có 3 cấp sân là hạ, trung và sân thượng. Chu vi mỗi sân rộng chừng 25 – 30m2. Các sân hạ, trung, thượng chênh nhau với độ cao từ 1-1,5m. Mỗi vách cách xây bằng đá núi dựng lên thành lũy vững chắc.

Theo bậc tam cấp lên sân trung, du khách có thể quan sát cả khung đình. Ở giữa sân trung có bố trí một lư hương lớn. Từ sân trung nhìn lên sân thượng sẽ thấy một tượng bạch hổ nằm khoanh tròn ở giữa sân, đầu ngẩng lên thể hiện sự uy nghiêm của vị chúa tể sơn lâm. Bên hữu, bên tả của sân thượng bố trí hai tượng voi nằm phục chầu. Nơi đầu sân thượng bố trí 3 am thờ trang nghiêm. Theo ông Phạm Văn Định - hiện là chủ trì đình và người thôn Trung Sơn  thì đình thờ Thánh mẫu Thiên Y A Na và thờ hai công thần...  


Mong được xác định

Sau chiến tranh đình Trung Sơn bị tàn phá chỉ còn lại những cây cổ thụ rậm rạp quanh đình. Tuy nhiên, các sân đình lót gạch, tượng voi, hổ vẫn còn nguyên vẹn. Phía trước đình còn có sân chùa và một giếng cổ. Ngày xưa, cứ đến ngày đại lễ là dân làng đến sân chùa múc nước giếng nấu cúng chay. Theo người dân trong làng thì giếng này không bao giờ cạn, nhưng do bị bỏ hoang nên giếng không còn dùng được.

Năm 2008, thấy các hạng mục của đình xuống cấp, ông Phạm Văn Định đã huy động bà con cùng ông đóng góp hơn 30 triệu đồng để tu bổ ngôi đình.

Hàng năm vào ngày 6.3 hay ngày rằm tháng 7, dân làng nơi đây đã đóng góp tiền để mua đồ cúng bái. Du khách ở các nơi cũng tập trung về vãn cảnh, đóng góp hương khói cho đình.

Ông Phạm Văn Định cho biết, lúc đầu đình có tên là Huyền Trung Linh Tự, sau là Linh Sơn Tự, giờ là đình Trung Sơn hay dinh Đá Tượng. Qua những hiện vật còn sót lại ở đình hay qua những đợt khảo sát sơ bộ của một số đoàn khảo cổ học thì phải chăng đây là đình thờ Thánh mẫu Thiên Y A Na? Thực hư thế nào, ông Định, cũng như dân làng thôn Trung Sơn mong các ngành chức năng sớm nghiên cứu tìm hiểu nguồn gốc của đình để tùng tu, công nhận và bảo vệ di tích lịch sử văn hóa.
                                         

Bài, ảnh: MAI HẠ
 

.