Làng nghề nước mắm Đức Lợi vào xuân

Chủ Nhật, 14:36, 03/01/2010 [GMT+7]
.

(QNg) - Về Đức Lợi (Mộ Đức) hôm nay, chúng tôi được dịp chứng kiến những đổi thay của một vùng quê ven biển đã có nhiều căn nhà cao tầng được xây mới khang trang và hiện đại. Dọc đường làng, nhiều cơ sở chế biến nước mắm, cửa hàng kinh doanh nước mắm được hình thành, khách hàng đến giao dịch khá nhộn nhịp... Đó là dấu hiệu của sự phục hồi phát triển và đi lên của làng nghề.

Ông Lê Minh Việt - Phó Chủ tịch UBND xã Đức Lợi cho biết: Từ bao đời nay, người dân Đức Lợi sống bằng nghề khai thác, nuôi trồng và chế biến hải sản. Trong đó nghề làm nước mắm được coi là nghề "cha truyền, con nối". Nước mắm Đức Lợi được nhiều người ưa chuộng vì chất lượng thơm ngon nổi tiếng. Người làm nước mắm ngày nay chỉ biết rằng nghề làm mắm có từ đời này qua đời khác, người đi trước truyền dạy người đi sau, cha truyền cho con. Gia đình nào có nhiều vốn liếng thì mở rộng sản xuất, kinh doanh, còn nhà nào ít vốn, neo người thì sản xuất quy mô nhỏ.

Bà Trần Thị Lữ tuy đã ngoài 80 tuổi, nhưng khá minh mẫn, bà kể vanh vách các công đoạn và kỹ thuật làm mắm mà cha, mẹ bà truyền lại: Nước mắm được làm từ cá cơm và muối. Cá dùng để làm mắm không được lẫn với cá và hải sản khác. Quy trình sản xuất bắt đầu ngay khi tàu cập bến, cá được rửa sạch bằng nước biển và loại bỏ các tạp chất, rồi đem trộn với muối theo tỷ lệ 2 - 3kg cá/kg muối. Sau đó cá chượp cho vào thùng ủ (đắp lù). Quá trình ủ chượp từ 06 - 12 tháng, bà con mới bắt đầu rút nước mắm cốt. Việc pha chế nước mắm cốt với nước mắm nhì... tạo ra nước mắm thành phẩm có độ đạm và hương vị thích hợp, sau đó được cho vào các can, thùng đem đi bán, chứ có đóng chai, dán nhãn như bây giờ đâu”.
 
 Anh Trần Văn Nhân chuẩn bị hàng xuất bán vào  dịp Tết Canh Dần sắp tới.
Anh Trần Văn Nhân chuẩn bị hàng xuất bán vào dịp Tết Canh Dần sắp tới.
Toàn xã Đức Lợi có 1.894 hộ dân/8.695 khẩu, thì có khoảng 70% làm nghề khai thác, chế biến hải sản, trong đó có 600 hộ chuyên chế biến nước mắm và các loại mắm... Bình quân mỗi năm các hộ này chế biến hàng ngàn tấn cá tươi, khi vào vụ cá có tháng bà con chế biến cả trăm tấn cá. Mỗi năm xã Đức Lợi sản xuất hàng chục ngàn tấn chượp và chế biến được từ 3,5 - 4 triệu lít nước mắm, tạo việc làm thường xuyên cho từ 3.000 - 4.000 lao động. Từ nghề chế biến hải sản, mỗi năm nhân dân Đức Lợi có doanh thu từ 25 - 30 tỷ đồng, chiếm 40% tổng giá trị thu nhập toàn xã.

Đến thăm cơ sở chế biến nước mắm Yến Phương của gia đình anh Trần Văn Nhân, thôn An Chuẩn chúng tôi được biết, đây là cơ sở sản xuất nước mắm lâu đời ở xã. Mỗi tháng gia đình anh chế biến hàng trăm tấn chượp và bình quân mỗi ngày cung ứng cho thị trường từ 200 đến 600 lít nước mắm các loại. Để hàng nhanh đến người tiêu dùng trong Tết này cũng như mở rộng thị trường, anh Nhân đã đầu tư mua xe tải nhẹ đi giao hàng; đồng thời đi lấy cá cơm về làm chượp bán cho bà con chế biến mắm...  Cơ sở của anh Nhân đã tạo việc làm cho 6 lao động chính, cùng hàng chục lao động thời vụ khác, với mức thu nhập từ 500.000 đ -  1 triệu đồng/người/tháng. Gia đình chị Nguyễn Thị Trinh (thôn Vinh Phú) cũng vậy. Mỗi năm gia đình chị chế biến từ 20 - 40 phi chượp, sản xuất cả trăm lít nước mắm/ngày cung ứng cho thị trường, với nhãn hiệu Tấn Tài. Hiện chị Trinh đã chuẩn bị hơn 1.000 lít mắm để cung ứng ra thị trường vào dịp Tết. Đặc biệt là anh Huy Hoàng (con trai bà Trần Thị Lữ) đã vào Cà Ná (Ninh Thuận) thuê mặt bằng, xây dựng 2 cơ sở chế biến nước mắm. Hằng năm  cơ sở của anh xuất bán vào TP. Hồ Chí Minh và các tỉnh khác hàng trăm ngàn lít nước mắm, thu nhập hàng trăm triệu đồng/năm.

Để phát triển nghề chế biến hải sản, từ năm 2004 đến nay, xã Đức Lợi đã quy hoạch làng nghề chế biến hải sản tại thôn Vinh Phú quy mô 2 ha, với 36 lô. Dự án được huyện, tỉnh đầu tư xây dựng đường giao thông, hệ thống điện, nước và hệ thống xử lý nước thải cho làng nghề. Hiện nhiều gia đình đã đăng ký tham gia hoạt động, trong đó có 25 cơ sở chế biến hải sản. Việc xây dựng "Làng nghề chế biến mắm Đức Lợi" là một  niềm vui trong việc giải quyết việc làm cho hàng ngàn lao động ở địa phương này. Điều vui mừng, đồng thời cũng là mong mỏi của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân Đức Lợi là từ dự án này, nước mắm Đức Lợi sẽ được đưa đến đông đảo người tiêu dùng trong và ngoài tỉnh. Mắm Đức Lợi đang có mặt trên thị trường các tỉnh khu vực miền Trung và Tây Nguyên, TP. Hồ Chí Minh...

Vì vậy cùng với việc xây dựng làng nghề, xã Đức Lợi đã và đang xúc tiến việc xây dựng thương hiệu cho mắm Đức Lợi.

Bài, ảnh: Bá Sơn
.