Cập nhật lúc: 12:02, 03/09/2016 [GMT+7]
.

Theo tiếng gọi của chân lý


(Báo Quảng Ngãi)- Tôi vẫn luôn nhớ về ông, Trung tướng Nguyễn Đôn, vị tướng quê  Quảng Ngãi đất mẹ ngoan cường. Ông vẫn thế, luôn dành trọn tình yêu cho dân, cho nước và luôn là ngọn đuốc soi đường cho thế hệ mai sau.

Nhiều lần gặp gỡ, nghe ông kể chuyện về những năm tháng kháng chiến và cũng nhiều lần đọc hồi ký “Bình minh Ba Tơ” của ông, tôi cứ ngỡ những tháng ngày gắn bó với cuộc đời ông, cùng với lịch sử đấu tranh huyền thoại của dân tộc như mới diễn ra ngày hôm qua. Có lẽ cũng bởi điều ông kể xuất phát từ chính trái tim, là lẽ sống của không chỉ riêng ông, mà của cả dân tộc Việt Nam.

Từ chuyện đời thường...

Mới đây, nghe chú Nguyễn Chính Nghĩa, con trai của Trung tướng Nguyễn Đôn, báo tin sức khỏe của trung tướng đã hồi phục sau hơn 2 tháng bị ốm nặng phải nằm viện, tôi rất vui. Trung tướng Đôn năm nay đã 98 tuổi, hiện sống ở Đà Nẵng sức khỏe yếu đi rất nhiều.

Ông không còn chống gậy ra hành lang ngồi đọc sách, báo như lúc trước. Nhưng là một thói quen không thể thiếu, ông một mực nhờ người dìu mình ngồi dậy, cố gắng đọc báo và các tài liệu của Đảng, để biết tình hình đất nước, dù mới trải qua một trận ốm nặng.

 Trung tướng Nguyễn Đôn.
Trung tướng Nguyễn Đôn.

Trung tướng Nguyễn Đôn, vị tướng của “Bình minh Ba Tơ” là thế, ông vẫn luôn giữ tấm lòng trong sáng, trung kiên với Đảng, với dân, lúc nào cũng mong muốn quê hương, đất nước được bình yên, giàu mạnh. Tình yêu cho dân, cho nước hiện hữu trong ông như ngọn núi Cao Muôn vẫn luôn sừng sững giữa núi đồi Ba Tơ hùng vĩ. Chú Nguyễn Chính Nghĩa cho biết, cả 4 anh em trai của ông đều được ba cho đi bộ đội.

Trung tướng Đôn luôn căn dặn các con của mình: Cả cuộc đời ba hoạt động cách mạng, mục đích để đất nước có được hòa bình, độc lập, do đó các con cũng phải cố gắng để có ích cho dân, cho nước. “Ông bảo làm cách mạng phải chính nghĩa, thì mới được toàn dân noi theo. Ông đặt tên cho tôi là Chính Nghĩa cũng vì lẽ đó”, chú Nghĩa tâm sự. Cả 5 người con (1 gái, 4 trai) đều được Trung tướng Đôn đặt cho tên gọi có ý nghĩa hàm gắn với tình cảm, niềm mong ước cháy bỏng của ông đối với dân tộc, đó là Chính Nghĩa, Thiện Hòa, Đôn Nhân, Đôn Nguyên, Thanh Bình.    

Qua dòng hồi ký

Tôi cũng không nhớ là mình đã bao nhiêu lần đọc cuốn hồi ký “Bình minh Ba Tơ” của Trung tướng Nguyễn Đôn, chỉ biết là rất nhiều. Dẫu ở bất kỳ thời điểm nào chăng nữa, đây vẫn là cuốn sách “gối đầu giường” của nhiều người, nhất là với người trẻ. Có lẽ cho đến mãi về sau, dẫu khi Trung tướng Nguyễn Đôn không còn nữa, thì “Bình minh Ba Tơ” vẫn là ngọn đuốc soi sáng bước chân của các thế hệ mai sau, ở đó luôn rực sáng hình ảnh một con người, một nhân cách cao đẹp, đặt lên trên hết lợi ích của quốc gia, dân tộc, dẫu phải hy sinh thân mình.

Từ làng quê nghèo Tịnh Bình (Sơn Tịnh), lúc Trung tướng Đôn còn nhỏ, lần đầu nhìn thấy lá cờ đỏ búa liềm trên ngọn cây trâm già, cho đến những tháng năm sau đó, hình ảnh lá cờ đỏ búa liềm vẫn in đậm trong tâm trí của ông và dẫn dắt bước chân ông đi theo con đường của chân lý cách mạng. Ngay trong lòng chảo Gi Lăng, bị địch bắt cầm tù, tra tấn dã man, ông vẫn không khai ra đồng đội.

Tôi đã nhiều lần được Trung tướng Đôn kể cho nghe chuyện về cuộc khởi nghĩa Ba Tơ. Mỗi lần nhớ chuyện xưa là mỗi lần ông không khỏi xúc động. Và với tôi, đó là những câu chuyện kể khiến lòng mình luôn nhớ về Trung tướng Đôn với lòng tôn kính vô hạn. Người thân của Trung tướng kể lại rằng, giờ đây ngay cả trong giấc ngủ ông vẫn thường hay nằm mơ, nhớ về Đội Du kích Ba Tơ anh dũng, kiên cường năm xưa. Ông luôn miệng dặn: Phải chăm lo cơm  nước để anh em có đủ sức khỏe hành quân...

Ở Quảng Ngãi, mỗi lần nhắc đến ông là người dân không quên nhắc đến Đội Du kích Ba Tơ huyền thoại. Ông là một trong số những đồng chí đứng ra thành lập chi bộ Đảng ở Căng an trí Ba Tơ và lãnh đạo thực hiện thắng lợi cuộc khởi nghĩa Ba Tơ vào ngày 11.3.1945, tiến đến xây dựng lực lượng lớn mạnh, thực hiện Tổng khởi nghĩa thành công vào tháng Tám năm 1945.

Không khí hân hoan, quyết chiến, quyết thắng thực hiện lệnh Tổng khởi nghĩa giành chính quyền vào tháng 8.1945 cứ như rầm rập đâu đây qua lời kể của Trung tướng Đôn trong hồi ký “Bình minh Ba Tơ”. “Đêm 14 chúng tôi vượt qua đèo Suối Ngổ đi đến suối Chí, địa điểm tập hợp toàn đội... Toàn đại đội tập hợp nghiêm chỉnh trước lá cờ của Tỉnh ủy giao cho tôi. Lúc này tiếng trống, tiếng tù và đã vang vọng khắp nơi. Ai nấy đều nôn nao sốt ruột, mong nhận được nhiệm vụ để xuất quân, nên tôi chỉ nói vắn tắt mấy lời: Thưa các đồng chí!...

Đội du kích cứu quốc quân, đại đội Hoàng Hoa Thám chúng ta lớn mạnh đông đủ như ngày hôm nay, là để hy sinh chiến đấu, giành độc lập cho Tổ quốc. Đó là sứ mệnh nhân dân giao phó cho chúng ta. Ngày nay thời cơ đã đến, quân Nhật đã đầu hàng Đồng minh. Tỉnh ủy Quảng Ngãi đã ra lệnh Tổng khởi nghĩa giành chính quyền... Các đồng chí hãy quyết tâm chiến đấu đến cùng, hãy anh dũng và kiên cường làm tròn nhiệm vụ đã được giao phó. Chúng ta cùng thề “Hy sinh vì Tổ quốc”. "Việt Nam độc lập muôn năm!”.

Ngày 30.8 năm ấy là ngày hội lớn của nhân dân Quảng Ngãi mừng cách mạng mùa thu đại thắng, mừng chính quyền cách mạng đã được thành lập. Từng dòng người kéo về sân vận động để dự cuộc mít-tinh, cả biển người tưng bừng trong niềm vui chiến thắng. Cờ bay rợp trời. Tiếng hô vang cứ thể không bao giờ dứt: “Hoan hô du kích cứu quốc Ba Tơ”, “Việt Nam độc lập muôn năm”, “Ủng hộ Việt minh”, “Hy sinh vì Tổ quốc”... Ánh bình minh tỏa sáng trên sóng lúa rập rờn bên đồng ruộng như reo vui cùng với ngày đại thắng.
 
***

Hồi ký “Bình minh Ba Tơ” là tư liệu lịch sử quý giá, để mọi người thêm hiểu biết về một thời quê hương chìm trong đêm trường nô lệ và càng thêm quý trọng những thành quả cách mạng đã đạt được, bằng chính xương máu của những chiến sĩ cộng sản kiên trung và nhân dân một lòng yêu nước nồng nàn. Và, Trung tướng Nguyễn Đôn, hình ảnh và nhân cách sống cao đẹp, một lòng vì nước, vì dân của ông mãi lưu lại tiếng thơm cho muôn đời.  

Bài, ảnh: PHƯƠNG LÝ


 

.
.